بیانیه مطبوعاتی - شماره 63
.
نسخه PDF
در نود و هفتمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانهها و افکار عمومیبرساند :
چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران با در نظر گرفتن مجموعه تحولات سه روز اخیر چنین به نظر می رسد که منطقه غرب آسیا و خلیج فارس وارد مرحلهای از تشدید کنترلشده اما بسیار پرریسک شده است؛ مرحلهای که در آن درگیریها از سطح تهدید و بازدارندگی فراتر رفته و به تبادل اقدامات نظامی، حملات متقابل و اختلال جدی در امنیت دریایی خلیج فارس و دریای عمان از سوی نیروهای نظامی ایالات متحده مستقر در منطقه رسیده است. در این چارچوب، حمله به نفتکشها از سوی آمریکا و پاسخهای ایران در کنار گسترش دامنه تنش به کشورهای منطقه و لبنان نشان میدهد که بحران حاضر بار دیگر وارد یک چالش و درگیری فعال منطقه ای میشود.
در سطح سیاسی، مقامات ایرانی صراحتا با اقدامات اسرائیل و آمریکا به خصوص علیه لبنان و حزب ا...، سوریه و فلسطین مخالفت کردهاند. اظهارات رئیس مجلس، سخنگوی وزارت امور خارجه و معاون حقوقی وزارت خارجه نشان میدهد که تهران تحولات لبنان، سوریه و فلسطین را بخشی از یک بحران واحد میداند و آمریکا را شریک مستقیم اقدامات اسرائیل تلقی میکند. همزمان بر حفظ انسجام داخلی، تقویت بازدارندگی و استمرار سیاست مقابله با تجاوزات اسراییل و آمریکا علیه کشورهای منطقه میشود.
در حوزه نظامی، مهمترین تحول به افزایش تنش در تنگه هرمز و مسیرهای راهبردی انرژی بازمیگردد. روایتهای منتشرشده از حمله به نفتکش ایرانی از سوی نیروهای متجاوز آمریکایی، پاسخ سپاه پاسداران انقلاب اسلامیبا حمله به پایگاههای آمریکا در منطقه و فعال شدن سامانههای پدافندی در منطقه حکایت دارد. همزمان هشدارهای مرتبط با بابالمندب نیز نشان میدهد که خطر گسترش بحران به سایر گلوگاههای دریایی جهان افزایش یافته است. این وضعیت موجب شده امنیت خطوط کشتیرانی و تجارت دریایی به مهمترین نگرانی بازیگران منطقهای و بینالمللی تبدیل شود.
در حوزه دیپلماتیک، تناقض آشکاری میان تلاش برای مهار بحران و ادامه اقدامات تنشآفرین از سوی آمریکا و اسراییل مشاهده میشود. دولت آمریکا از یک سو مدعی جلوگیری از حملات و تجاوز نظامی اسرائیل به لبنان و حمله به حزبا.. شده که تاکنون نتوانسته توقف تجاوز و خروج نیروهای نظامی اسراییل را در پی داشته باشد و از سوی دیگر فشار بر ایران، استمرار همکاری برخی کشورهای منطقه با واشنگتن علیه ایران و اعمال تحریمهای جدید از سوی واشنگتن علیه تهران در چارچوبی متناقض قرار گرفته است. همزمان ایران از طریق رایزنی استمرار با کشورهای مهم منطقه و خارج از منطقه تلاش کرده مسیرهای دیپلماتیک کاهش تنش را فعال نگه دارد؛ هرچند فضای کلی همچنان متأثر از بیاعتمادی متقابل و رقابتهای امنیتی است.
بازتابهای بینالمللی نیز نشاندهنده افزایش نگرانی نسبت به پیامدهای جنگ است. در آمریکا بخشی از نمایندگان کنگره و سناتورها نسبت به هزینههای اقتصادی و نظامی درگیری با ایران هشدار دادهاند. در اروپا نیز نگرانیها بیش تر معطوف به اختلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینه انرژی و آسیبپذیری صنایع در برابر محدودیتهای تردد از تنگه هرمز است. برخی تحلیلگران غربی معتقدند که بحران کنونی و تجاوز بی سابقه آمریکا و اسراییل به ایران نه به تضعیف موقعیت ایران بلکه به تقویت موقعیت تهران به عنوان بازیگری که میتواند بر محاسبات امنیتی و سیاسی منطقه تأثیر مستقیم بگذارد، منجر شده است.
در نهایت، بازار انرژی به مهمترین شاخص سنجش سطح بحران تبدیل شده است. افزایش ریسک ژئوپلیتیک، اختلال در عبور نفتکشها و نگرانی درباره صادرات نفت و LNG از خلیج فارس موجب جهش قیمتها و افزایش هزینههای حملونقل و بیمه شده است. در حالی که تلاش شده کمبود فیزیکی گستردهای در عرضه مشاهده نشود، بازار در وضعیت «عرضه نسبتا کافی، اما دسترسی نامطمئن» قرار گرفته است. به همین دلیل چشمانداز کوتاهمدت منطقه را میتوان ترکیبی از سه مؤلفه دانست: تداوم بازدارندگی نظامی، تلاش برای مدیریت دیپلماتیک بحران و افزایش فشارهای اقتصادی ناشی از نااطمینانی در بازار انرژی جهانی.
1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران
محمدباقر قالیباف رئیس پارلمان
در گفتوگو با برادرم آقای نبیه بری، رئیس مجلس لبنان تاکید کردم که اگر جنایتهای رژیم صهیونیستی در لبنان ادامه پیدا کند نه تنها روند گفتوگوها را متوقف میکنیم بلکه در مقابل رژیم خواهیم ایستاد.
زندهباد مقاومت!
زندهباد دفاع از سرزمین مادری!
زندهباد برادری دو ملت ایران و لبنان!
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه
(در واکنش به ادعای وزیر خارجه آمریکا در جلسه استماع کنگره، که ایران را متهم به تلاش برای ترور مقامات آمریکایی کرده بود): کافر همه را به کیش خود پندارد.
ادای قربانی درآوردن، نمیتواند جنایات جنگی سبعانه، نسلکشی و جنایات علیه بشریت که شما علیه ملت ایران مرتکب شدهاید را سفیدشویی کند.
غریب آبادی معاون حقوقی وزارت خارجه
تحولات فعلی لبنان، سوریه و قدس اشغالی یک واقعیت را آشکارتر کردهاند: بحران منطقه حاصل «تنشهای پراکنده» نیست، محصول جنایت و مصونیت رژیم صهیونیستی است که حاکمیت دولتها را نقض میکند، آتش بیثباتی را میافروزد و به مقدسات فلسطینیان تعرض میکند.
شورای امنیت باید از مرحله ابراز نگرانی و دعوتهای کلی عبور کند و تصمیمات تنبیهی و الزامآور اتخاذ نماید. حقوق بینالملل با محکومیتهای کمهزینه و بیاثر، پاسداری نمیشود.
در این راستا، ادعای رئیسجمهور آمریکا درباره منصرفکردن نتانیاهو از حمله بزرگ به بیروت بیش از آن که نشانه صلح طلبی واشنگتن باشد، موید نقش مستقیم آمریکا در مدیریت تجاوزات رژیم صهیونیستی است.
اگر تصمیم به حمله به پایتخت یک دولت مستقل با یک تماس تغییر میکند، پرسش اصلی این است که چرا ماهها نقض آتش بس، تجاوز به لبنان، آورارگی مردم و تهدید حاکمیت این کشور با حمایت سیاسی و نظامی غرب ادامه یافت!
2- بحران در تنگه هرمز و در منطقه
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه
درپی حمله متجاوزانه ارتش تروریستی آمریکا به کشتی ایرانی «لیان استار» در محدوده دریای عمان، در یک عملیات مقابلهبهمثل، کشتی MSC Sariska متعلق به دشمن آمریکایی-صهیونیستی هدف موشک کروز قرار گرفت. هرگونه تجاوز ارتش آمریکا در منطقه با پاسخ قاطع روبرو خواهد شد.
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
در اواخر شب چهارشنبه ارتش متجاوز آمریکا یک نفتکش ایرانی را در حوالی تنگه هرمز مورد اصابت پرتابه هوایی قرار داد که این نفتکش از محل موتورخانه دچار خسارت گردید. در پاسخ به این تجاوز و نقض مقررات تنگه هرمز، شناور متعلق به دشمن آمریکایی صهیونی به نام پانایا مورد هدف موشک های نیروی دریایی سپاه قرار گرفت. دشمن آمریکایی در تجاوزی مجدد یک دکل مخابراتی سپاه در جنوب جزیره قشم را هدف پرتابههای هوایی خود قرار داد و در پاسخ به این تجاوز، پایگاه هوایی و بالگردی آنان مستقر در یکی از کشورهای منطقه و همچنین مرکز ناوگان پنجم دریایی آمریکا مورد تهاجم موشکی و پهپادی نیروی هوافضای سپاه قرار گرفتند. پیش از این اخطار داده بودیم که در صورت تجاوز، پاسخ متفاوت و سنگین تر خواهد بود و همینطور اقدام کردیم. این پاسخ ها باید عبرت شده باشد.
تکرار میکنیم برهم زدن امنیت تنگه هرمز تاوان سختی برای ارتش متجاوز آمریکا خواهد داشت.
و ما النصر الا من عندالله العزیز الحکیم
سردار قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
شرارت صهیونیستها در لبنان و غزه در سایه حمایتهای وقیحانه آمریکا، عزم محور مقاومت را برای توسعه پشتیبانیها از هر دو جبهه، اقدام برای فعالسازی سایر جبههها و همسانسازی وضعیت ترافیکی تنگه بابالمندب با تنگه هرمز رقم خواهد زد.
رژیم مفلوک صهیونی بداند جنایت توامان در جنوب لبنان و غزه، او را در گرداب عملیاتهای حزبالله و طوفان دوباره جوانمردان فلسطینی گرفتار خواهد کرد.
رسانههای عراقی
منابع محلی از وقوع انفجارهای متعددی در مرکز کردستان عراق و مقر گروههای تجزیهطلب در اربیل خبر دادند. مقر گروههای تجزیهطلب ضدایرانی در «دره آلان» هدف حملات هوایی قرار گرفته است.
3- اقدامات تنش آفرین
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا
من تماس تلفنی بسیار سازندهای با نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل داشتم و هیچ نیرویی به بیروت نخواهد رفت و هر نظامیای که در راه آن باشد، قبلاً بازگردانده شدهاند. به همین ترتیب از طریق نمایندگان عالیرتبه، تماس تلفنی بسیار خوبی با حزبالله داشتم و آنها موافقت کردند که تمام شلیکها متوقف شود. اسرائیل به آنها حمله نکند و آنها نیز به اسرائیل حمله نکنند.
دونالد ترامپ
ایرانیها از حملات اسرائیل به لبنان ناراحت بودند و من سریع مشکل را حل کردم. امروز یک مشکل کوچک پیش آمد، اما من خیلی سریع آن را برطرف کردم. این مشکل کوچک ناراحتی ایرانیها از حملات اسرائیل به لبنان بود. بنابراین، من با حزبا.. صحبت کردم و گفتم شلیک نکنید و با نتانیاهو هم صحبت کردم و گفتم شلیک نکنید، و هردو طرف شلیک به یکدیگر را متوقف کردند.
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا
- فکر میکنم متحدان ما در منطقه همکاری زیادی کردند. همکاری برخی از آنها بسیار شدید بود. امارات مصداق آن است. کویت عالی بوده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)
نیروهای ما یک نفتکش خالی را در خلیجفارس که به سمت یکی از بنادر ایران در حرکت بود، متوقف کردند. نفتکش توقیف شده توسط نیروهای ما، پرچم بوتسوانا را برافراشته بود و خدمه آن به دستورات داده شده تمکین نکردند. یک هواپیمای آمریکایی با شلیک موشک به موتورخانه نفتکش، آن را از کار انداخت.
وزارت خزانه داری آمریکا
طبق بیانیه دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا(OFAC) ، چهار فرد و چهار نهاد مرتبط با ایران به فهرست تحریمی آمریکا افزوده شدند.
4- مبارزه با پروپاگاندا و جنگ روانی ، دروغ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی
کن اوکیف تفنگدار نیروی دریایی آمریکا
من بهعنوان یک تفنگدار وارد نیروی دریایی شدم و آن جا یکسری قسمها را یاد کردم و یاد گرفتم که چگونه رفتار کنم؛ منتهی بعد از این که کار درست را انجام دادم و در مقابل اقدامات غیرقانونی و رفتار نادرست آنها ایستادم، مجازات شدم و با من بدرفتاری زیادی کردند. این در واقع باعث شد متوجه شوم چیزهای دیگری هم وجود دارد که غیرواقعی و دروغ هستند و آنها( نیروی دریایی آمریکا) به ما میگویند. من به دنبال بقیه مسائل رفتم تا آنها را پیدا کنم. سپس موضوع غزه و بعد موضوع ایران پیش آمد و این مسائل را پیگیری کردم. این برخورد بدی نیروی دریایی آمریکا با من کرد، در واقع تلنگری بود که با عبور از این ماجرا و مواجهه با آن، متوجه واقعیتها شدم چشمم باز شد و در نتیجه امروز در کنار شما هستم.
دونالد ترامپ در مصاحبه با سیانبیسی
متحدان ناتو «باید وارد شده و به ما برای خروج از این معضل کمک کنند چون آنها بیش تر از آمریکا به نفتی که از تنگه هرمز میگذرد وابستگی دارند. اگر از آنها بخواهم این کار را انجام میدهند ولی اطمینان ندارم که چنین چیزی بخواهم.
کوری بوکر سناتور آمریکایی
مردم ما باخت مقابل ایران را در پمپبنزینها میبینند شما مدام به ما میگویید که در این جنگ پیروز میشویم. رئیسجمهور مدام میگوید ایران کاملاً نابود شده است. اما جنگ تمام نشده است. مردم آمریکا میبینند که چطور در پمپبنزینها و هزینههای زندگیشان درحال باخت هستند و هنوز این قضیه حل نشده است.
جین شاهین سناتور آمریکایی
مردم آمریکا خواستار گشایش اقتصادی در داخل کشور هستند، نه تغییر حکومت ایران.
شما یک ابلاغیه اختیارات جنگی به کنگره فرستادید و گفتید که ما در وضعیت خصومت فعال با ایران نیستیم؛ آن هم در شرایطی که آمریکا درحال انجام حملاتی علیه ایران بود و ایران سفارتخانهها و پایگاههای آمریکا را در سراسر خاورمیانه بمباران میکرد.
چرا تقریباً نصف ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا تمام شده است؟ چرا تنگه هرمز همچنان بسته است؟ چرا قیمت بنزین 5/1 دلار افزایش یافته است؟ چرا ۱۳ سرباز آمریکایی جان خود را در جنگ با ایران از دست دادند؟
کریس مورفی، سناتور آمریکایی
تنگه هرمز بهدلیل حمله ما به ایران بسته شده و این پیامد اقدام نظامی ماست در حال حاضر تنها سوالی است که برای مردم آمریکا اهمیت دارد این است که آیا تنگه قرار است بازگشایی شود یا خیر.
5- بازتاب رسانهها و تحلیل پژوهشکدهها از تحولات جاری
شبکه i24
گسترش عملیات اسرائیل به بیروت با چراغ سبز آمریکا بوده است. نتانیاهو در حالی دستور حمله به بیروت را صادر کرده که یک مقام آمریکایی میگوید واشنگتن در این زمینه به اسرائیل چراغ سبز داده است.
گاردین
جنگ نافرجام ترامپ علیه ایران هیچ دستاوردی برای او نداشت: اکنون رئیس جمهور آمریکا به نقطه صفر بازگشته و از ایران میخواهد دوباره همان توافقی که تهران با دولت باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا امضا کرده بود را امضا کند.
توافق اوباما غنیسازی ایران را به 67/3 درصد محدود کرده بود و تهران ۱۱ تن اورانیوم خود را به روسیه فرستاده بود. اما ترامپ با خروج از این توافق در سال ۲۰۱۸، تمام محدودیتها را لغو کرد و عملاً مسیر دستیابی ایران به غنیسازی ۶۰ درصد را هموار ساخت.
توماس میسی نماینده جمهوریخواه از ایالت کنتاکی در کنگره
(بروز اختلاف و مشاجره لفظی میان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم اسرائیل) همه اینها فقط حرف است. کافی است کمکهای خارجی به اسرائیل را برای یک ماه متوقف کنید؛ آنها دست از بمباران همسایگان خود برخواهند داشت. صلح فوراً برقرار میشود. تنگه هرمز باز خواهد شد و قیمت بنزین هر گالن ۲ دلار کاهش مییابد. اسرائیل بزرگترین دریافتکننده کمکهای رفاهی از محل مالیات پرداختی شهروندان آمریکایی بوده و همچنان هست.
شهردار نیویورک
زهران ممدانی حضور اسموتریچ در رژه سالانه موسوم به «روز اسرائیل» در منهتن را توهینآمیز دانست و آن را به شدت محکوم کرد. وی حضور این وزیر صهیونیستی را نمادی از نسلکشی و مشارکت در کشتارهای غزه توصیف کرد و گفت که او هیچ احترامیبرای قداست زندگی کودکان در نوار غزه قائل نیست. برخلاف رویهی گذشته، زهران ممدانی در مراسم «رژه روز اسرائیل» شرکت نکرد.
6- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه
طی سه روز گذشته، بازار انرژی بیش از آن که به دادههای بنیادین عرضه و تقاضا واکنش نشان دهد، تحت تأثیر «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک» قرار گرفته است. بنبست در مذاکرات آمریکا و ایران، افزایش درگیریهای منطقهای و تداوم نااطمینانی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز باعث شده نفت برنت مجدداً به محدوده 95 تا 98 دلار در هر بشکه بازگردد. معاملهگران اکنون سناریوی اختلال طولانیتر در صادرات خلیج فارس را با احتمال بیش تری در قیمتها لحاظ میکنند.
مهمترین متغیر بازار همچنان تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که حدود یکچهارم تجارت دریایی نفت و بخش بزرگی از تجارت LNG جهان از آن عبور میکند. اگرچه صادرات بهطور کامل متوقف نشده، اما محدودیت تردد کشتیها، عملیات مینروبی، بازرسیهای امنیتی و افزایش ریسک نظامی موجب کاهش کارایی زنجیره عرضه شده است. حتی در شرایطی که نفت فیزیکی در مخازن موجود باشد، توان انتقال آن به بازارهای مصرف به یک گلوگاه عملیاتی تبدیل شده است.
در بازار گاز طبیعی مایع(LNG) ، حساسیت از نفت نیز بالاتر است. قطر بهعنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG جهان وابستگی مستقیم به تنگه هرمز دارد و هرگونه اختلال در عبور کشتیهای حامل LNG فوراً بر قیمتهای آسیایی و اروپایی اثر میگذارد. بازار LNG در حال حاضر با کمبود ظرفیت مازاد روبهرو است و تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت تشدید بحران، شوک قیمتی گاز میتواند حتی شدیدتر از نفت باشد.
در بخش حملونقل انرژی، هزینههای بیمه جنگی و کرایه نفتکشها دوباره صعودی شده است. حق بیمه ریسک جنگ برای نفتکشهای بزرگ در ماههای اخیر چندین برابر شده و هرگونه تشدید تنش میتواند هزینه حمل هر محموله را میلیونها دلار افزایش دهد. در نتیجه، بخشی از رشد قیمت نفت ناشی از کمبود فیزیکی نیست، بلکه ناشی از افزایش هزینه لجستیک، بیمه و تأمین مالی تجارت انرژی است.
در مجموع، بازار انرژی اکنون در مرحلهای قرار دارد که ریسک ژئوپلیتیک از متغیرهای کلاسیک بازار مهمتر شده است. اگر تنشها مهار شوند و مذاکرات از سر گرفته شود، بخشی از "پرمیوم ریسک" میتواند سریعاً تخلیه شود؛ اما در صورت هرگونه اختلال جدید در هرمز یا گسترش درگیریها به زیرساختهای انرژی خلیج فارس، احتمال عبور پایدار نفت از مرز 100 دلار و افزایش شدید قیمت LNG و فرآوردههای نفتی کاملاً جدی است. از منظر فنی، بازار در وضعیت «عرضه کافی اما دسترسی نامطمئن» قرار دارد؛ وضعیتی که معمولاً با نوسان شدید قیمتها همراه است.
اکسان موبل
قیمت نفت ممکن است در هفتههای آینده به ۱۶۰ دلار در هر بشکه برسد، زیرا ذخایر در حال کاهش است. به گفته معاون ارشد شرکت اکسون در حال نزدیک شدن به سطح موجودی بیسابقه هستیم. منظورم واقعاً سطوح بسیار، بسیار پایین است.
7- تلاشهای دیپلماتیک
گفتگوی تلفنی وزرای خارجه ایران و مصر
سید عباس عراقچی و بدر عبدالعاطی طی یک تماس تلفنی راجع به آخرین روند تحولات منطقهای و موضوعات مرتبط با روندهای جاری دیپلماتیک با هدف کاهش تنشها و حفظ ثبات در منطقه غرب آسیا گفتگو و رایزنی کردند.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و عربستان
سید عباس عراقچی و فیصل بن فرحان درباره آخرین روندهای دیپلماتیک برای کاهش تنش در منطقه غرب آسیا گفتگو و تبادل نظر کردند.
پیام سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه به جیحون بایراموف همتای آذربایجانی خود به مناسبت سالروز استقلال جمهوری آذربایجان
جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان همواره روابط دوستانهای مبتنی بر احترام متقابل داشتهاند که ریشه در ارزشهای عمیق تاریخی، دینی و فرهنگی دو ملت همسایه و مسلمان دارد. خوشبختانه رهبران هر دو کشور همواره برای تحقق آرمانها و خواستههای ملتهای خود تلاش خستگیناپذیری کردهاند و در نتیجه، روابط روز به روز بیش تر در مسیر توسعه و پیشرفت پیش رفته است. با خرسندی یادآور میشوم که این روند پویای توسعه، بیش از پیش تقویت شده و شتاب میگیرد و موضوعات و منافع مشترک را در سطوح دوجانبه، منطقهای و بینالمللی در بر میگیرد.
بخش دیپلماسی عمومی
سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه