بیانیه مطبوعاتی - شماره 54
.
نسخه PDF
در هفتاد و پنجمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانهها و افکار عمومیبرساند :
چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر
در دو روز گذشته، تحولات سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک مرتبط با تجاوز مسلحانه علیه ایران، در کنار پیامدهای اقتصادی و انسانی آن وارد مرحله حساسی شده است.
اظهارات رئیسجمهور، مقامات عالیرتبه و مسئولان دستگاه دیپلماسی نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران بر ترکیبی از «ایستادگی در برابر تجاوز» و «رویکرد مثبت نسبت به راه حل سیاسی» تأکید دارد و همزمان، توقف دائمی جنگ، رفع محاصره، لغو تحریمهای غیرقانونی و جبران خسارات را حداقلهای هر ترتیبات قابل قبول میداند. در سطح داخلی ، نقش مرجعیت دینی، همبستگی ملی و حضور مستمر مردم در صحنه همچنان برجسته است. این در حالی است که نمایندگان پارلمان نسبت به نادیده گرفته شدن مفاد طرح 14 ماده ای در هرگونه راهحل متضمن تامین حقوق ملت ایران هشدار داده و آن را محکوم به شکست می دانند.
در سطح فرامنطقهای، رئیس جمهور امریکا و تیم او در روزهای اخیر بار دیگر با لحن تهدیدآمیز، از آماده بودن ارتش آمریکا برای انجام حملات جدید علیه ایران در صورت شکست مذاکرات اسلامآباد سخن گفته و سناریوهای «حملهای بدتر» از عملیات پیشین را مطرح کردهاند؛ اظهاراتی که در رسانههای غربی به عنوان تلاش برای کسب امتیاز از طریق تهدید تعبیر شده است
در کنار تهدید نظامی، استمرار و تشدید برخی تحریمها و فشارهای مالی از سوی واشنگتن، که امتداد سیاستهای یکجانبه سالهای گذشته تلقی میشود، از سوی تحلیلگران اقتصادی به عنوان «جبهه دوم جنگ» توصیف شده است؛ جبههای که هدف آن محروم کردن مردم ایران از دسترسی به بازارهای جهانی، منابع ارزی و شبکه مالی بینالمللی است.
همزمان، واکنش کشورهای دیگر به جنگ تجاوزکارانه علیه ایران تصویر پیچیدهای از صفبندیهای بینالمللی ارائه میکند؛ تنها شمار اندکی از دولتها، از جمله معدود کشورهای اروپایی و منطقهای، حملات نظامی علیه زیرساختهای ایران را به صراحت محکوم کردهاند، در حالیکه بخش قابل توجهی از کشورهای غربی ضمن انتقاد لفظی از تنش، عملاً با اهداف راهبردی واشنگتن همسویی نشان داده یا موضعی مبهم اتخاذ کردهاند.
در مقابل، بخش مهمی از کشورهای آسیایی، اعضای بریکس و برخی قدرتهای نوظهور، بیش از گذشته بر ضرورت حفظ چندجانبهگرایی، رعایت حقوق بینالملل و پرهیز از استفاده ابزاری از تحریم و زور نظامی تأکید کرده و در عین حال بررسی راهکارهایی برای کاهش آسیبپذیری خود در برابر شوکهای ناشی از بحران جاری هستند.
در عرصه انسانی و علمی، گزارشهای مندرج در منابع معتبر علمی و نامههای سرگشاده صدها پژوهشگر و دانشگاهی، حملات به دانشگاهها، آزمایشگاهها و زیرساختهای درمانی ایران را نقض آشکار اصل تفکیک اهداف نظامی و غیرنظامی دانسته و نسبت به تأثیر بلندمدت این حملات بر آینده علم، آموزش و سلامت عمومی در ایران هشدار دادهاند.
این گزارشها، که به تخریب دهها دانشگاه، مدرسه و فضاهای آموزشی و شهادت صدها کودک، دانشآموز، معلم و شهروند غیرنظامی اشاره دارند، رفتار آمریکا و رژیم اسرائیل در تجاوز نظامی جاری را جنگهای عراق و یوگسلاوی مقایسه کرده و آن نمونه دیگری از هزینههای انسانی رفتارهای مبتنی بر «زورگوئی و تحمیل » تلقی کرده اند.
از منظر اقتصادی و انرژی، رسانهها و مؤسسات تحقیقاتی انگلیسیزبان بر این نکته تأکید دارند که بحران در تنگه هرمز و تجاوزات نظامی علیه ایران، ریسک ساختاری جدیدی به بازار جهانی نفت و گاز تحمیل کرده است و حتی در صورت دستیابی به آتشبس، حقبیمه ژئوپلیتیک بر قیمتها و زنجیره تأمین انرژی برای مدت طولانی باقی خواهد ماند.
در عین حال، هشدار داده میشود که تداوم این وضعیت میتواند به بازآرایی تدریجی نقشه همکاریهای اقتصادی و مالی منجر شود، بهگونهای که کشورهای آسیایی و اقتصادهای نوظهور بیش از پیش به سمت سازوکارهای مالی و انرژی مستقل از نظام دلار و تحریمهای ثانویه حرکت خواهند کرد.
در حوزه حقوقی و دیپلماتیک، ثبت شکایت جدید ایران علیه آمریکا در دیوان داوری لاهه، در کنار تلاش برای فعالسازی ظرفیت نهادهای بینالمللی مرتبط با حمله به تأسیسات علمی و غیرنظامی، از سوی تحلیلگران حقوقی به عنوان تلاش برای مستندسازی نقضها و ایجاد سابقهای بازدارنده در برابر تکرار چنین اقدامات یکجانبهای ارزیابی میشود.
در مجموع، ارزیابی بسیاری از رسانهها و اندیشکدههای مستقل این است که آینده بحران تا حد زیادی به انتخاب واشنگتن و متحدان آن میان دو مسیر وابسته است: یا حرکت به سمت توافقی واقعبینانه که حقوق و نگرانیهای مشروع همه طرفها از جمله ایران را به رسمیت بشناسد؛ یا تداوم سیاست ترکیبی تهدید نظامی و فشار اقتصادی که خطر تعمیق شکافهای ژئوپیتیک و تضعیف بیشتر نظم حقوقی بینالمللی را در پی خواهد داشت.
1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران
دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران
مراتب عالی سپاس و قدردانی خود را از حمایت سخاوتمندانهای که حضرت آیتالله العظم سیستانی (دام ظله) نسبت به جمهوری اسلامی ایران و آسیبدیدگان تجاوز اخیر ابراز داشتند، تقدیم میکنم و همبستگی ملت برادر عراق را ارج مینهم. مرجعیت همواره دژی استوار و پشتوانهای راسخ برای مظلومان بوده است.
محمدباقر قالیباف رئیس پارلمان
هیچ راهی جز پذیرش حقوق ملت ایران، آنگونه که در طرح ۱۴ مادهای آمده است، وجود ندارد. هر رویکرد دیگری کاملاً بینتیجه خواهد بود و هیچ چیز جز تکرار شکست نخواهد بود. هرچه بیشتر وقتکشی کنند، هزینه بیشتری را مالیاتدهندگان آمریکایی خواهند پرداخت.
محمدباقر قالیباف
نیروهای مسلح ما آماده پاسخگویی درسآموز به هر تجاوزی هستند؛ استراتژی اشتباه و تصمیمهای اشتباه، همیشه نتیجه اشتباه خواهد داشت. همه دنیا قبلاً این را فهمیدهاند.
ما برای تمام گزینهها آماده هستیم؛ شگفتزده خواهند شد.
کاظم غریب آبادی معاون حقوقی وزارت امور خارجه
صلح واقعی با ادبیات تحقیر، تهدید و امتیازگیری اجباری ساخته نمیشود. وقتی طرفی که خود در جنگ، محاصره، تحریم و تهدید به زور نقش مستقیم دارد، پاسخ ایران را صرفاً به دلیل آنکه تسلیمنامه نیست رد میکند، روشن میشود که مسئله اصلی نه صلح، بلکه تحمیل اراده سیاسی از مسیر تهدید و فشار است. جمهوری اسلامی ایران بر اصولی روشن تأکید کرده است: توقف دائمی جنگ و عدم تکرار آن، جبران خسارات، رفع محاصره، رفع تحریمهای غیرقانونی و احترام به حقوق ایران. اینها مطالبات حداکثری نیستند؛ حداقلهای هر ترتیبات جدی، پایدار و منطبق با منشور ملل متحد برای پایان دادن به بحرانی هستند که با توسل غیرقانونی به زور آغاز شده است. نمیتوان همزمان از آتشبس سخن گفت و محاصره را ادامه داد؛ از دیپلماسی گفت و تحریم را تشدید کرد؛ از ثبات منطقهای حرف زد و به رژیمیکه منشأ تجاوز و بیثباتی است، پشتیبانی سیاسی و نظامی ارائه کرد. چنین رویکردی، مذاکره نیست؛ ادامه سیاست اجبار با واژگان دیپلماتیک است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتگو با ایندیا تودی گلوبال
عباس عراقچی (وزیر امور خارجه) برنامه دارد در این نشست مهم (نشست وزرای خارجه بریکس) شرکت کند. ایران و هند هر دو عضو بریکس و شانگهای هستند و ما سطح خوبی از همکاری و هماهنگی در هر دو سازمان داریم.
این نشست همزمان برای ما مهم است و ما مشتاقانه منتظر جلسات دوجانبه با سایر وزرایی که در این رویداد شرکت میکنند، از جمله وزیر امور خارجه هند به عنوان کشور دوست، هستیم.
میتوانم به شما اطمینان دهم که نیروهای مسلح ما برای هر سناریویی آماده هستند.
2- بحران در تنگه هرمز و در منطقه
محمد اکبرزاده معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران
در گذشته، تنگه هرمز بهعنوان یک محدوده محدود در اطراف جزایری مانند هرمز و هنگام تعریف میشد، اما امروز این نگاه تغییر کرده است. اکنون در چارچوب طرح جدید، محدوده تنگه هرمز بهطور قابل توجهی گسترش یافته و از سواحل جاسک و سیری تا فراتر از جزایر بزرگ بهعنوان یک پهنه راهبردی تعریف شده است. بهعبارت دیگر، تنگه هرمز بزرگتر شده و به یک منطقه وسیع عملیاتی تبدیل شده است، به نحوی که از وسعت ۲۰ الی ۳۰ مایل در گذشته به بیش از ۲۰۰ الی ۳۰۰ مایل یعنی ۵۰۰ کیلومتر از جاسک و سیریک گرفته تا بعد از جزیره قشم و تنب بزرگ، این یک هلال کامل است. جمهوری اسلامی ایران با دقت و اقتدار تحرکات منطقه را زیر نظر دارد و اجازه هیچگونه تعدی به آبها و منافع خود را نمیدهد. مردم عزیز ما باید بدانند که همانگونه که گفته شده «خون میدهیم، اما خاک نمیدهیم». نیروهای مسلح با تمام توان از تمامیت ارضی و آبهای کشور دفاع میکنند.
- تانکر ترکرز
- موضوع جایگزینی تنگه هرمز را جدی نگیرید؛ خود عمان حفر کانال در منطقه مسندم را جدی نمیگیرد، با این حال گذرگاه باریکی وجود دارد که از نظر تئوریک میتوان در آن کانالی حفر کرد تا شناورهایی با آبخور ۲۵ متر از میان آن عبور کنند. البته این پل صخره ای ۲۲۸ متر عرض دارد. کانال سوئز ۱۹۳ کیلومتر طول دارد.
3- اقدامات تنش آفرین
- نشست مشورتی رئیس جمهور امریکا با تیم امنیت ملی
- رسانههای آمریکایی به نقل از مقامات مسئول از نشست مشورتی رئیس جمهور امریکا با تیم امنیت ملی این کشور درباره ایران خبر دادند. این نشست در حالی برگزار میشود که ایران با تأکید بر مواضع اصولی و حفظ خطوط قرمز خود، قاطعانه در برابر خواستههای تحمیلی و زیادهخواهانه واشنگتن ایستادگی کرده است.
تحریمهای جدید آمریکا علیه شبکه بینالمللی نفت مرتبط با ایران
وزارت امور خارجه آمریکا از اعمال تحریمهای جدید علیه یک شبکه بینالمللی خبر داد که بر اساس ادعای واشنگتن، در زمینه فروش و حملونقل نفت ایران فعالیت میکرد.
تعمیق همکاریهای امنیتی اسرائیل و امارات زیر چتر حمایت واشنگتن
روزنامه «یسرائیل هیوم» : مایک والتز سفیر آمریکا در سازمان ملل میگوید «تلآویو» امارات متحده عربی را به سامانه پدافندی «گنبد آهنین» مجهز کرده و همکاریهای امنیتی میان «اسرائیل» و کشورهایی در «خاورمیانه» و در راس آنها امارات تعمیق یافته است.
4- تلفات و خسارت جنگ
وبسایت مجله علمی Institute of Physics Publishing و رسانه تخصصی Physics World
نزدیک به ۱۴۰۰ پژوهشگر و دانشگاهی از جمله دو برنده نوبل با امضای نامهای سرگشاده حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز علمی و دانشگاهی ایران را محکوم و نسبت به آسیب دیدن آزمایشگاهها، دانشگاهها، بیمارستانها و زیرساختهای پژوهشی ابراز «نگرانی شدید» کردند. امضاکنندگان این نامه خطاب به دبیرکل سازمان ملل، یونسکو و نهادهای حقوق بشری تأکید کردهاند که مراکز علمی و آموزشی فضاهای غیرنظامی و حیاتی برای سلامت عمومی، دانش و بقای جامعه هستند و نباید به میدان جنگ تبدیل شوند. در این نامه به آسیب دیدن نهادهایی مانند دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه صنعتی شریف و انستیتو پاستور ایران اشاره و از جامعه جهانی خواسته شده است تا حملات به مراکز علمی متوقف، خسارات مستندسازی و از پژوهشگران و دانشجویان آسیبدیده حمایت شود. تهیهکنندگان نامه همچنین سکوت بسیاری از نهادهای علمیبینالمللی در برابر این حملات را «نگرانکننده» توصیف کردهاند.
مجله علمی Nature
گزارشی مفصل به قلم Michele Catanzaro با عنوان «دلخراش» به وضعیت دانشمندان و دانشگاههای ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل پرداخته و به آسیب دیدن حدود ۳۰ دانشگاه، تخریب کتابخانهها، آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی و اختلال گسترده در فعالیت علمیکشور اشاره میکند. در این گزارش استادان و پژوهشگرانی از دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی اصفهان و مراکز پژوهشی تهران تأکید کردهاند که حمله به دانشگاهها و زیرساختهای علمی، فراتر از تخریب ساختمانها، تهدیدی برای آینده علم و جامعه محسوب میشود. همچنین یک استاد فلسفه دانشگاه شریف از نابودی بیش از هزار جلد کتاب، دستنوشتهها و آثار علمیشخصی خود در جریان بمباران این دانشگاه خبر داده و آن را «اقدامیبیرحمانه علیه یک فضای غیرنظامی علمی» توصیف کرده است.
سخنگوی دولت
در جنگ تحمیلی سوم ما ۵۰ نفر شهید ۱ تا ۵ سال داشتیم. این عدد، عدد بسیار تکان دهنده ای است.
مهدی طغیانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی
نزدیک به ۵۰۰ واحد صنعتی به صورت مستقیم مورد اصابت حملات دشمن قرار گرفته که دچار تخریب حدود ۸۰ درصدی شده اند.
شهرداری استان البرز
شدت تخریب اماکن مسکونی البرز در جنگ رمضان ۲ برابر تهران بود. اگر در تهران میانگین آسیب در هر نقطه اصابت، حدود ۹۹ واحد بوده است. این آمار در شهر کرج به طور میانگین ۱۹۰ واحد در هر اصابت، یعنی تقریباً دو برابر پایتخت بوده است.
معاون گردشگری وزارت میراثفرهنگی
تاسیسات گردشگری در جنگ رمضان دچار خسارت شد و 3 میلیون یورو خسارت مستقیم تحمیل گردید. این خسارات به کسب و کارهای خصوصی آسیب جدی زده است. محاسبهها نشان میدهد تنها در بازه ۴۵ روزه بدون احتساب ایرلاینها، حدود 140 میلیون یورو به صنعت گردشگری کشور (شامل هتلداران، دفاتر خدمات مسافرتی و راهنمایان گردشگری) خسارت وارد شده است.
معاون وزیر آموزش و پرورش
در جریان جنگ رمضان، یک هزار و ۴۸۹ فضای آموزشی و تربیتی بین ۲۰ تا ۱۰۰ درصد آسیب دیدهاند. از این تعداد، یک هزار و ۲۱۴ مورد مدرسه و ۲۷۸ فضای دیگر شامل مراکز پرورشی، کانونهای فرهنگی، دارالقرآنها و اردوگاههای دانشآموزی بوده است. تاکنون ۹۶۲ فضای آموزشی با کم تر از ۲۰ درصد خسارت بازسازی شدهاند، همچنین ۱۲۱ مدرسه بیش از ۳۰ درصد آسیب دیدهاند که بازسازی کامل آنها تا مهرماه سال ۱۴۰۶ طول میکشد. همچنین ۳۶۳ معلم و دانشآموز نیز شهید شدند که شامل ۲۹۶ دانشآموز (۱۷۵ پسر، ۱۲۱ دختر) و ۶۷ معلم (۱۷ مرد و ۵۰ زن) است. بیش ترین تعداد شهدای دانشآموز مربوط به استان هرمزگان (۱۴۶ نفر)، شهر تهران (۶۰ نفر) و شهرستانهای استان تهران (۳۰ نفر) است.
استاندار تهران
بیش از ۹۰ درصد حملات موشکی دشمن به استان تهران بوده است. این استان با تقدیم حدود یک هزار و 380 شهید، بیشترین آمار شهدای کشور را در جنگ تحمیلی سوم به خود اختصاص داد. پس از تهران، اصفهان بیشترین آسیب را در جنگ رمضان دیده است.
5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی
نظرسنجیهای اخیر رویترز - ایپسوس
افکار عمومی آمریکا نسبت به جنگ با ایران بهشدت نگران و منتقد است. حدود دو سوم آمریکاییها خواهان پایان سریع دخالت نظامیکشورشان در این جنگ، حتی اگر به همه اهداف اعلامی دولت ترامپ نرسد، هستند.
این نظرسنجیها همچنین نشان میدهد جنگ با ایران نگرانیهای اقتصادی قابلتوجهی در داخل آمریکا، از جمله درباره تأثیر هزینههای نظامی و شوکهای قیمتی بر سوخت و هزینه زندگی ، ایجاد کرده است.
بر اساس یک نظرسنجی مشترک دیگر که نتایج آن در رسانههای آمریکایی بازتاب یافته، حدود سهچهارم رأیدهندگان آمریکایی (نزدیک به ۷۷ درصد) دونالد ترامپ را دستکم تا حدی مسئول افزایش قیمت بنزین پس از آغاز بحران با ایران میدانند. این ارزیابی تنها به دموکراتها محدود نیست و بخش قابلتوجهی از جمهوریخواهان و مستقلها نیز چنین دیدگاهی دارند.
جو کنت رئیس سابق مرکز ملی مبارزه با تروریسم در دولت ترامپ
ترامپ باید خشم خود را متوجه مقامات اسرائیل کند که به او دروغ گفتند تا ما در این جنگ گرفتار شویم!
ترامپ ناامید است ، چون اسرائیلیها رویای پوشالیِ مسلحکردن کردها و دیگر مخالفان ایرانی را که به سرعت حکومت ایران را سرنگون کرده و به پیروزی سریع منجر خواهد شد، به او فروختند. این اتفاق نیفتاد، زیرا این طرح بر پایه آرزواندیشی بود نه واقعیتهای میدانی.
اسرائیلیها وقتی اطلاعات خود را درباره ایران به ما میدادند، هدف [و منافع] خود را مد نظر داشتند. متأسفانه حلقه داخلی تصمیمگیران دولت ترامپ وقتی اطلاعات اسرائیل را دریافت و برای رئیسجمهور زمینهسازی میکردند، نتوانستند درباره هدف اصلی اسرائیل فکر کنند.
جان مرشایمر استاد دانشگاه شیکاگو در جمع پژوهشگران روابط بینالملل
بزرگترین مشکل امروز آمریکا [پرونده جنگ] ایران است و نمیتوان تصور کرد که [مقامات کاخ سفید] چگونه میتوانند از این پروژه خارج شوند و به تمرکز بر شرق آسیا بازگردند!
پایگاه سری اسرائیل در عراق
به گزارش روزنامه والاستریت ژورنال و رسانههای منطقهای، رژیم صهیونیستی در جریان جنگ اخیر با ایجاد یک پایگاه مخفی در صحرای نجف عراق، از این محل برای پشتیبانی از حملات هوایی علیه ایران استفاده کرده است. یک مقام ارشد در دفتر نخستوزیر عراق در گفتگو با رسانههای عربی تأکید کرده است که ایجاد این پایگاه «با اطلاع و تحت پوشش آمریکا و نیروهای ائتلاف» صورت گرفته و بغداد قربانی «فریب آمریکایی» شده است. به گفته وی، واشنگتن با سوءاستفاده از توافقهای امنیتی دوجانبه، زمینه ورود نیروهای اسرائیلی به خاک عراق را فراهم کرده است. این مقام عراقی در عین حال هشدار داده است که نباید درباره ایجاد یک «پایگاه دائمی» اغراق شود، زیرا حضور این نیروها کوتاهمدت بوده و بهگفته مسئولان عراقی، در حال حاضر هیچ نیروی اسرائیلی در صحرای نجف مستقر نیست.
6- تاب آوری ایران
وزیر جهاد کشاورزی
امسال با ورود نخستین محصولات کشت فراسرزمینی به کشور، حدود ۶۰ هزار تن جو و نزدیک به ۴۰ هزار تن روغن از مسیر شمال وارد ایران شده است.
با افزایش کشورهای هدف برای توسعه کشاورزی فراسرزمینی، حدود ۸۵ درصد امنیت غذایی کشور متکی به تولید داخلی است و دولت با برنامهریزی برای تأمین نهادهها، ذخایر گندم، کنترل بازار محصولات کشاورزی و توسعه سامانههای هوشمند، تلاش کرده ثبات بازار و امنیت غذایی کشور حفظ شود. شرایط تولید در سال جاری بهدلیل بارندگی مناسب و حمایت دولت از تولیدکنندگان بهبود یافته است.
استاندار گیلان
ایران در سال ۱۴۰۴ ، ۴۲ میلیون تن کالا وارد کرده که ۷۰ درصد آن کالاهای اساسی و ضروری بود. سهم بنادر شمالی از این واردات حداکثر ۲۰ درصد بوده است. در بنادر استان گیلان و هم بنادر استان مازندران میتوانیم به طور همزمان ۴۰ فروند کشتی را بارگیری کنیم. زیرساختهای بندری در گیلان و مازندران نسبت به ۱۵ سال قبل ۲ برابر شده و امروز ما در دریای خزر حداقل میتوانیم ۳۰ میلیون تن کالا یعنی معادل کالای ضروری وارد کنیم.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی
در سال 1404 ، ۶ میلیون و دویست هزار گردشگر خارجی از ایران یدار کرده اند که ۵۹ درصد آن از کشور عراق بودند.
7- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه
بازار جهانی نفت در روزهای ۱۲ و ۱۳ مه ۲۰۲۶، پس از چند جلسه افزایش متوالی با یک اصلاح محدود روبهرو شده است. اما سطح کلی قیمتها همچنان بالا و همراه با ریسک ژئوپلیتیک باقی مانده است.
بهای نفت خام برنت که در هفتههای اخیر عموماً بالاتر از ۱10 دلار در هر بشکه معامله میشد، امروز در حوالی ۱۰۷ دلار نوسان دارد و بخش کوچکی از رشد هفتههای قبل را تعدیل کرده است.
در همین حال، نفت خام عمان به عنوان یکی از شاخصهای اصلی منطقه خلیج فارس، پس از آن که در ماههای گذشته برای نخستین بار از مرز ۱۵۰ دلار گذشت، اکنون در سطوحی در حدود ۹۰ تا ۱۰۰ دلار برای تحویلهای جاری معامله میشود که همچنان منعکسکننده حقبیمه ریسک بالای عبور از تنگه هرمز است. در بازار گاز طبیعی اروپا، قیمت شاخص TTF در ۱۳ مه در حدود ۴۶ یورو به ازای هر مگاواتساعت قرار گرفت؛ سطحی که هرچند پایینتر از اوجهای بحران انرژی سالهای قبل است، اما نزدیک به ۸ درصد افزایش را طی یک ماه گذشته نشان میدهد.
در بازار جهانی، قیمت گاز طبیعی آمریکا به حدود ۳ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی رسیده و طی یک ماه گذشته بیش از ۱۰ درصد رشد کرده است. در حالی که تحلیلها نشان میدهد قیمتهای نقدی الانجی در شمال شرق آسیا در محدوده ۱۵ تا ۱۷ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی در نوسان است و در مقایسه با پیش از بحران کنونی، دهها درصد بالاتر باقی مانده است.
گزارشهای مؤسسات بینالمللی نشان میدهد که بخشی از این افزایشها مستقیماً به اختلال در عبور نفت و گاز و کودهای شیمیایی از تنگه هرمز بازمیگردد؛ گذرگاهی که حدود یکچهارم نفت دریابرد جهانی و سهم قابل توجهی از صادرات الانجی و مواد اولیه تولید کود شیمیایی (آمونیاک و کودهای نیتروژنه) از آن عبور میکند.
با کاهش و تأخیر در ارسال محمولهها، عرضه جهانی برخی مواد اولیه کلیدی از جمله گاز برای تولید کود، آمونیاک و برخی مشتقات نفتی فشرده شده و گزارشهایی از کمبودهای منطقهای و افزایش چند ده درصدی قیمت برخی انواع کود در بازارهای بینالمللی منتشر شده است.
در اروپا تحلیلها از جهش حدود ۷۰ درصدی قیمت گاز طبیعی در ماه مارس نسبت به سطوح پایین ابتدای سال حکایت دارد که حاکی از حساسیت بالای بازار به هرگونه خبر مربوط به تنگه هرمز و ظرفیت صادراتی کشورهای حاشیه خلیج فارس است.
در آسیا نیز ارزیابیهای مؤسسات تحقیقاتی نشان میدهد که در سناریوی تداوم اختلال در تردد از هرمز، قیمت نقدی الانجی میتواند تا بیش از ۲۰ تا ۲۵ دلار در هر میلیون واحد حرارتی افزایش یابد و در نتیجه واردکنندگان عمده ناچار به بازنگری در سبد تأمین خود خواهند شد.
در سطح وسیعتر بازار مواد خام، سازمانهای بینالمللی هشدار دادهاند که اختلال پایدار در تنگه هرمز فراتر از نفت و گاز میتواند عرضه جهانی مواد اولیه تولید کود، برخی فلزات و نهادههای کشاورزی را نیز محدود کرده و خطر ناامنی غذایی را برای میلیونها نفر بهویژه در آسیا و خاورمیانه، افزایش دهد.
جمعبندی تحلیلهای منتشره دیروز و امروز نشان میدهد که تا زمان روشن شدن چشمانداز بازگشت کامل ثبات در کشتیرانی خلیج فارس و مسیر تنگه هرمز، بازار جهانی انرژی و بخشی از بازار مواد اولیه همچنان با سطح بالای نوسان، حقبیمه ریسک قابل توجه و حساسیت شدید نسبت به تحولات سیاسی مرتبط با منطقه مواجه خواهند بود.
برداشت از ذخایر استراتژیک نفت آمریکا
رویترز: ترامپ مجبور شد بیش از ۵۳ میلیون بشکه از ذخایر نفتی کشور را برای مهار افزایش قیمتهای ناشی از جنگ علیه ایران آزادسازی کند. ۹ شرکت از جمله اکسون موبیل ، ترافیگورا و شرکت نفت ماراتن به تنهایی حدود 58 درصد از ذخایر آزادشده نفت را برداشتند.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)
در حالی که برخی تحلیلگران از تأثیر محدود یا غیرمستقیم حوادث تنگه هرمز و رشد جهانی قیمت نفت بر اقتصاد آمریکا سخن میگویند، آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان میدهد این کشور همچنان بزرگترین مصرفکننده نفت جهان است. در چنین شرایطی، افزایش قیمت نفت میتواند همانند اروپا و اقتصادهای بزرگ آسیایی چون چین، هند و ژاپن تأثیر قابلتوجهی بر اقتصاد آمریکا داشته باشد. این تأثیر صرفاً به افزایش بهای بنزین محدود نمیشود، بلکه صنایع حملونقل، هواپیمایی، کشتیرانی، زنجیره تأمین و نرخ تورم را نیز در بر میگیرد. ضمن اینکه آمار جهانی مصرف نفت و گزارشهای نهادهای بینالمللی نشان میدهد که با وجود توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، مصرف نفت در سالهای اخیر به سطوحی نزدیک به رکوردهای تاریخی رسیده و اقتصاد جهان هنوز نتوانسته وابستگی خود را به هیدروکربنها بهطور معناداری کاهش دهد.
8- ابعاد حقوقی
شکایت ایران از آمریکا به دیوان داوری لاهه
دولت جمهوری اسلامی ایران با طرح دعوی در دیوان داوری لاهه از ایالات متحده آمریکا بهدلیل «تجاوز نظامیبه تأسیسات هستهای ایران»، «اعمال تحریمهای اقتصادی» و «تهدید به توسل به زور» شکایت کرد. این دادخواست بر اساس مفاد بیانیههای۱۹۸۱ الجزایر و به دلیل نقض تعهدات بینالمللی آمریکا در تجاوز ۱۲ روزه در اسفندماه سال ۱۴۰۴ در دیوان داوری دعاوی ایران و ایالات متحده ثبت شده است.
جمهوری اسلامی ایران در دادخواست خود که تحت عنوان پرونده الف-34 در دیوان داوری به ثبت رسیده ، با استناد به بند اول بیانیه الجزایر، ضمن تبیین و تشریح مصادیق نقض تعهد آمریکا در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و همچنین اعمال تحریمهای اقتصادی و تهدید توسل به زور، از دیوان درخواست نموده است تا ایالات متحده آمریکا را به نقض بند اول بیانیه محکوم و آن دولت را ملزم نماید فوراً به مداخلات مستقیم و غیر مستقیم خود در امور داخلی ایران پایان دهد و ضمن ارائه تضمین عدم تکرار اعمال متخلفانه مزبور، خسارات وارده به ایران را نیز به طور کامل جبران نماید.
بر اساس بند اول بیانیه الجزایر، دولت آمریکا متعهد شده است که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم، سیاسی یا نظامی، در امور داخلی ایران مداخله ننماید.
9- تلاشهای دیپلماتیک
دیدار معاون وزیر خارجه نروژ با وزیر امور خارجه
آندریاس موتزفلت کراویک معاون وزیر امور خارجه نروژ با سید عباس عراقچی در تهران دیدار کرد. در این دیدار، روابط دوجانبه ایران-نروژ و جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن و آخرین وضعیت روند مذاکرات اسلامآباد مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. وزیر امور خارجه رویکرد زیادهخواهانه و لفاظیهای تهدید آمیز و تحریکآمیز طرف آمریکایی و فقدان حسننیت و عدم صداقت آمریکا را مهم ترین مانع برای پایان قطعی جنگ و دستیابی به توافق احتمالی دانست.
عراقچی همچنین تاکید کرد: عامل و منشاء اصلی وضعیت جاری در تنگه هرمز، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و متعاقب آن نقض مکرر آتشبس با تداوم محاصره بنادر دریایی ایران است. وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به رایزنیهای ایران برای تدوین ترتیبات اجرایی برای تقویت و تسهیل تردد امن در تنگه هرمز در تطابق با حقوق بینالمل ، افزود: ایران به عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز در حال رایزنی و مشورت جهت تدوین مقررات مربوط به ترتیبات مرتبط با تنگه هرمز وفق حقوق بینالملل میباشد.
معاون وزیر امور خارجه نروژ با ارائه گزارشی از دیدارها و مذاکرات خود با مقامهای وزارت خارجه و همچنین مذاکراتش با مقامهای پاکستان و عمان، بر ضرورت برقراری صلح و ثبات پایدار در منطقه و تلاش برای صیانت از حقوق بینالملل تاکید و آمادگی کشورش را برای مساعدت و تقویت دیپلماسی و همچنین مشورت در زمینه ایمنی دریانوردی و حفاظت از محیط زیست اعلام کرد.
سفر وزیر امور خارجه به هند
سید عباس عراقچی برای شرکت در نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو بریکس به دهلینو سفر میکند. وزیر امور خارجه در این سفر ضمن شرکت در نشست وزرای خارجه بریکس که در روزهای پنج شنبه و جمعه، ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت به ریاست هند و با تمرکز بر ثبات منطقهای، همکاری چندجانبه و تابآوری اقتصادی برگزار میشود، با سوبرامانیام جایشانکار وزیر امور خارجه هند و سایر وزرا و مقامهای شرکت کننده در این نشست گفتگو و تبادل نظر خواهد کرد. این نشست، مقدمهای برای هجدهمین اجلاس سران بریکس است که قرار است در شهریور امسال به ریاست هند در دهلی نو برگزار شود.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه و قطر
سید عباس عراقچی در تماس تلفنی با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، پیرامون آخرین تحولات منطقهای و روندهای جاری دیپلماتیک به تبادل نظر پرداخت.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و ازبکستان
سید عباس عراقچی و بختیار سعیدوف در خصوص موضوعات مرتبط با روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای و روندهای جاری دیپلماتیک رایزنی و تبادل نظر کردند.
گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و سنگاپور
سید عباس عراقچی و ویویان بالاکریشنان، ضمن بررسی روابط دوجانبه، در مورد آخرین وضعیت تحولات منطقهای و روندهای دیپلماتیک گفتگو کردند.
بخش دیپلماسی عمومی
سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه