بیانیه مطبوعاتی - شماره 53

.

 نسخه PDF

در هفتاد و سومین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانه‌ها و افکار عمومی‌برساند :

 

چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر

 

بنابر گزارشات و گمانه زنی‌های منتشره در رسانه‌ها، جمهوری اسلامی ایران در روزهای اخیر در چارچوب «بازدارندگی مسئولانه» و با تکیه بر حقوق مسلم خود در آب‌های سرزمینی و تنگه هرمز، پاسخی جامع و مستدل به طرح آمریکا برای پایان جنگ ارائه کرده است؛ پاسخی که بر توقف کامل تجاوزات، رفع محاصره بنادر ایران، تضمین‌های روشن امنیتی و تعریف یک سازوکار پایدار برای امنیت تنگه هرمز و کل منطقه خلیج فارس تأکید دارد. این ابتکار، بار دیگر تمایل ایران به صلحی عادلانه و مبتنی بر احترام متقابل را نشان داده و در عین حال روشن کرده است که عادی‌سازی محاصره اقتصادی و تهدید نظامی علیه ملت ایران غیر قابل قبول است.

از جانب دیگر رئیس جمهور امریکا شب گذشته در یک موضع‌گیری تند ، پاسخ دریافتی را «غیرقابل قبول» خواند. تصمیمی‌که به اعتقاد ناظران با تشدید لفاظی‌های تهدیدآمیز واشنگتن، نگرانی‌ها درباره آینده آتش‌بس شکننده و احتمال بازگشت به درگیری مستقیم در خلیج فارس را افزایش داده است. در مقابل، تهران تأکید دارد تا زمانی که محاصره اقتصادی و فشار نظامی ادامه دارد، نمی‌توان در خصوص موارد حساس و نیازمند زمان برای مذاکره و تفاهم عجولانه رفتار کرد.

در بعد ژئوپلیتیک، تنگه هرمز به نوعی نقطه کانونی بازتعریف موازنه نیروها در خلیج فارس و به نماد پیوند میان امنیت کل منطقه و امنیت انرژی جهان بدل شده است. هر گونه محدودیت در عبور نفتکش‌ها و گازبرها، بلافاصله در بازارهای جهانی منعکس می‌شود و نشان می‌دهد که رفتار هنجار شکنانه و خارج از قوائد بین المللی قدرت های خارج از منطقه ناگزیر به شکل فشار حداکثری بر اقتصاد جهانی ظاهر می‌شود. از این منظر، سیاست «فشار بدون هزینه» که واشنگتن به دنبال اعمال آن با نقض کلیه قوانین و هنجارهای بین المللی است، در عمل با واقعیت‌های ژئو‌اقتصادی منطقه در تعارض آشکار قرار دارد.

در سطح منطقه‌ای، بحران هرمز و جنگ علیه ایران با «جبهه مکمل» لبنان پیوند خورده است؛ جایی که علی‌رغم آتش‌بس اعلام‌شده، درگیری‌ها و حملات همچنان ادامه دارد و وضعیت «نه جنگ، نه صلح» فضای سیاسی و انسانی این کشور را به شدت ملتهب کرده است. تداوم این وضعیت، خطر گسترش درگیری به کل منطقه را افزایش می‌دهد.

در بعد دیپلماتیک، میانجی‌گری برخی کشورهای منطقه‌ای از جمله پاکستان تلاش دارد میان مطالبات مشروع ایران و خواسته‌های آمریکا راهی قابل قبول پیدا کند ، اما موضع گیری‌های لحظه ای رئیس جمهور امریکا و واکنش عجولانه در روند تبادل پیشنهادات ، به تشدید فضای بی‌اعتمادی منجر شده است. جمهوری اسلامی ایران تأکید می‌کند هر راه‌حل پایدار باید مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از عناصر را دربر گیرد: پایان تجاوزات نظامی، رفع تدریجی محاصره و تحریم‌های جنگی، ترتیبات امنیتی مشترک در تنگه هرمز با نقش برجسته کشورهای منطقه، و تضمین‌های حقوقی روشن برای جلوگیری از تکرار بحران.

در این میان، برخی معتقدند سفر قریب‌الوقوع رئیس جمهور امریکا به چین می‌تواند به نقطه عطفی در روند تحولات تبدیل شود. به نظر آنها از یک سو، کاخ سفید تلاش خواهد کرد پکن را به هم‌سویی بیشتر با سیاست فشار بر ایران وادارد؛ از سوی دیگر، چین به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان انرژی از خلیج فارس، به شدت نگران تداوم ناامنی در هرمز و پیامدهای آن برای اقتصاد خود و اقتصاد جهانی است. برآیند این دو گرایش و منافع متفاوت می‌تواند به دستیابی به راه حلی میانه برای کل طرف های ذینفع  و کل اقتصاد جهانی منجر گردد.

چنانچه واشنگتن بر رد پیشنهادهای منطقی ایران و تداوم محاصره و تهدید تأکید ورزد، خطر لغزش از وضعیت کنونی به سوی شرائط بمراتب خطرناک تر برای همه طرف ها و ثبات و پایداری از سرگیری جنگ گسترده و تشدید بحران در لبنان، خلیج فارس و فراتر از آن افزایش می‌یابد، با تبعاتی که می‌تواند از جهش بیشتر قیمت انرژی تا بی‌ثباتی مالی و سیاسی در سطح جهانی را در پی داشته باشد. در مقابل، اگر در پرتو تحولات دیپلماتیک یک چهارچوب منطقی و مورد پذیرش همه طرف ها برای یک توافق احتمالی بدست آید ، امکان گشودن مسیری جدید به سوی یک ترتیبات امنیتی منطقه‌ای فراگیر و پایدار فراهم خواهد شد؛ ترتیبی که در آن امنیت تنگه هرمز نه با جنگ و محاصره، بلکه با گفت‌وگو، احترام به حاکمیت‌ها و مشارکت واقعی کشورهای منطقه تضمین می‌شود.

 

1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران

 

دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران

سیاست مسلم ج.ا ایران گسترش رابطه دوستانه با احترام متقابل و بر اساس منافع مشترک است.

سیاست استعمار و استثمار جایی در جهان آینده نخواهد داشت.

همانقدر که مدارا در فرهنگ مردم ما ریشه دارد، مبارزه با ظلم در تاریخ این سرزمین می‌درخشد. این هویت برای اعتلای نام ایران تداوم خواهد یافت.

 

دکتر مسعود پزشکیان

هرگز در برابر دشمن سر خم نخواهیم کرد و اگر سخنی از گفتگو یا مذاکره مطرح می‌شود، معنای آن تسلیم یا عقب‌نشینی نیست. بلکه هدف، احقاق حقوق ملت ایران و دفاع مقتدرانه از منافع ملی است.

 

اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه

ایرانیان در طول تاریخ، نه فقط در برابر یک قدرت، بلکه در برابر «پلاس‌ها» و «لژیونرها» نیز ایستاده‌اند و سربلند بیرون آمده‌اند. در چنین روزی در سال ۵۳ قبل از میلاد، در نبرد حرّان، سردار بزرگ ایرانی، سورنا، با افراد و‌‌ تجهیزاتی کم تر، لژیون‌های مجهز روم را در جنگی نامتقارن در هم شکست؛ کراسوس، یکی از قدرتمندترین مردان روم کشته و تصور شکست‌ناپذیری روم برباد رفت و رؤیای پیشروی آن به شرق فروپاشید. تاریخ برای آنان که آن را نمی‌خوانند و درس‌های آن را برنمی‌تابند، دوباره تکرار می‌شود.

 

اسماعیل بقائی

(در پاسخ به این سوال که رئیس جمهور آمریکا پاسخ ایران را «ناکافی و غیرقابل قبول» دانست و این که ایران در پاسخ خود به پیشنهاد آمریکا چه امتیازاتی مطالبه کرده بود که آمریکایی‌ها با آن مخالفت کردند؟)

ما هیچ امتیازی را مطالبه نکردیم تنها چیزی که مطالبه کردیم، حقوق مشروع ایران است. پیشنهاد ما مبتنی بر این بود که در تنگه هرمز تردد ایمن صورت بگیرد، آیا این مطالبه زیاده خواهانه‌ای است؟ آیا موضوع مهمی چون برقراری صلح و امنیت در کل منطقه مطالبه غیرمسولانه‌ای است؟ آنچه که ما در متن پیشنهادی خود مطرح کردیم، خواسته‌های معقول و مسئولانه‌ای بود و همچنین پیشنهادات سخاوتمندانه؛ موضوعی که برای خیر، ثبات و امنیت منطقه بود.

 

کاظم غریب‌آبادی معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه

فرانسه اعلام کرده است ناو هواپیمابر «شارل دوگل» را برای آماده سازی یک ماموریت آینده همکاری‌های مشترک میان پاریس و لندن با هدف تقویت آزادی کشتیرانی در منطقه تنگه هرمز به سمت دریای سرخ و خلیج عدن فرستاده است. در همین حال، دولت انگلیس هم اعلام کرده که در همراهی با فرانسه، یکی از ناوهای جنگی خود را به دریای سرخ اعزام خواهد کرد. هرگونه اعزام و استقرار ناوشکن‌های فرامنطقه‌ای در اطراف تنگه هرمز با ادعای «حفاظت از کشتیرانی» چیزی جز تشدید بحران، نظامی‌سازی یک آبراه حیاتی و تلاش برای سرپوش گذاشتن بر ریشه واقعی ناامنی در منطقه نیست. امنیت دریانوردی با نمایش قدرت نظامی تأمین نمی‌شود؛ به‌ویژه از سوی بازیگرانی که با حمایت، مشارکت یا سکوت در برابر تجاوز و محاصره، خود بخشی از مشکلات هستند. منشأ ناامنی در منطقه توسل غیرقانونی به زور، تهدید مستمر علیه دولت‌های ساحلی، محاصره دریایی و بی‌اعتنایی به منشور ملل متحد است. تنگه هرمز ملک مشاع قدرت‌های فرامنطقه‌ای نیست؛ آبراهی حساس در مجاورت دولت‌های ساحلی است و اِعمال حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر این تنگه و تعیین ترتیبات حقوقی آن، حق ایران به عنوان کشور ساحلی است.

مقامات فرانسوی اعلام کردند که ناو اعزامی آنها ماموریت مین زدایی و اسکورت کشتی‌ها پس از بازگشت آرامش را برعهده دارد. به آنان متذکر می‌شویم که چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح، صرفا جمهوری اسلامی ایران می‌تواند امنیت را در این تنگه برقرار کند و به هیچ کشوری اجازه نخواهد داد در این قبیل امور دخالت کند. بر این اساس، خاطرنشان می‌شود حضور ناوهای فرانسوی و انگلیسی و یا هر کشور دیگری برای همراهی احتمالی با اقدامات غیرقانونی و خلاف حقوق بین الملل آمریکا در تنگه هرمز، با پاسخ قاطع و فوری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد. از این‌رو، به آن‌ها موکدا توصیه می‌شود اوضاع را پیچیده تر نکنند.

 

امیرسعید ایروانی سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در دفتر سازمان ملل متحد در نیویورک

اقدامات نظامی جدید آمریکا علیه دو نفتکش ایرانی در مجاورت بندر جاسک و تنگه هرمز و نیز حملات علیه چندین نقطه در مناطق ساحلی ایران مشرف به تنگه هرمز، در نقض آشکار آتش‌بس ۸ آوریل ۲۰۲۶ و نقض فاحش بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد محسوب می‌شود.

 

2- بحران در تنگه هرمز و در منطقه

 

روابط عمومی ارتش

یک فروند پهپاد شناسایی دشمن متجاوز، توسط سامانه‌های شبکه یکپارچه پدافند، تحت فرماندهی قرارگاه مشترک پدافند هوایی کشور در منطقه جنوب غرب منهدم شد.

 

فرماندهی نیروی دریایی سپاه

موشک‌ها و پهپادهای هوافضای سپاه بر اهداف آمریکایی در منطقه قفل شده اند و منتظر فرمان شلیک هستیم.

 

فرماندهی نیروی دریایی سپاه

هشدار! هرگونه تعرض به شناورهای نفتکش و تجاری ج ا ایران، تهاجم سنگین علیه یکی از مراکز آمریکایی در منطقه و کشتی‌های دشمن را در پی خواهد داشت.

 

رئیس انجمن کشتیرانی

با استفاده از تمام کریدورهای لجستیکی و ارتباطاتی که از طریق ۱۲ کشور مرز خاکی و دریایی با ایران وجود دارد، می‌توانیم تمام نیازهای اساسی را تامین و صادراتی را که ضرورت دارد به کشورهای هدف انجام دهیم.  به طور قطع محدودیت‌هایی که آمریکای متخاصم مد نظر دارد و فشارهای اقتصادی که با محاصر دریایی قصد اعمال آن را دارد، به حداقل ممکن خواهد رسید.

 

3- اقدامات تنش آفرین

 

اتریشیا مارینز، تحلیل‌گر نظامی

آمریکا تنش علیه ایران را افزایش می‌دهد. آمریکا نه تنها در ساعات گذشته مواضع ایران را بمباران کرده، بلکه نفتکش‌های غول‌پیکر را نیز هدف قرار داده است تا مانع از توانایی ایران برای ذخیره‌سازی طولانی‌مدت نفت شود.

طبق گزارش فاکس‌نیوز، یک مقام آمریکایی اعلام کرده که از بازگشت تعداد زیادی از این شناورهای خالی به خلیج (فارس) جلوگیری شده و حتی چندین فروند از آن‌ها بمباران شده‌اند.

ترامپ فهمید که محاصره کارساز نیست و این راهبرد، بسیار سریع‌تر از آن که به اقتصاد ایران ضربه بزند، خود آمریکا را تحت فشار قرار داده است.

 بنابراین، تشدید تنش به عنوان یک واکنش طبیعی و اجتناب‌ناپذیر ظاهر شد. در این بازی، ایران ضعیف عمل کرده و همان‌طور که قبلا گفتم، بهای سنگینی خواهد پرداخت.

 حساب توئیتر/ایکس سنتکام

نیروهای آمریکایی در ۸ مه، کشتی‌های M/T Sea Star III و M/T Sevda  را پیش از ورود هر دو کشتی به بندری ایرانی در خلیج عمان و نقض محاصره مداوم ایالات متحده، از کار انداختند.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) اقدامات محاصره‌ای را علیه دو نفتکش بدون بار با پرچم ایران که سعی در ورود به بندری ایرانی در خلیج عمان داشتند، اعمال کرد. یک فروند جنگنده سوپر هورنت F/A-18 نیروی دریایی ایالات متحده از ناو هواپیمابر USS George H.W. Bush CVN 77  پس از شلیک مهمات دقیق به دودکش‌های هر دو نفتکش، آنها را از کار انداخت و مانع ورود کشتی‌های متخلف به ایران شد.

 

نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در مصاحبه با سی بی اس

فکر می‌کنم جنگ با ایران دستاوردهای زیادی داشته است، اما هنوز تمام نشده، زیرا هنوز مواد هسته‌ای (اورانیوم غنی‌شده) وجود دارد که باید از ایران خارج شود. هنوز تأسیسات غنی‌سازی وجود دارد که باید برچیده شوند. هنوز نیروهای نیابتی هستند که ایران از آن‌ها حمایت می‌کند. هنوز موشک‌های بالستیکی وجود دارند که ایران می‌خواهد تولید کند. ما بخش بزرگی از توانایی‌های آن‌ها را تضعیف کرده‌ایم، اما همه این موارد هنوز هستند و کار  زیادی باقی‌مانده  است.

 

مارکو روبیو با انتشار بیانیه‌ای از تحریم ۱۱ شرکت و سه فرد مستقر در ایران، چین، بلاروس و امارات این بیانیه وزیر خارجه آمریکا ساعاتی پس از وزارت خزانه‌داری این کشور منتشر شد که در آن وزارت خزانه‌داری که اسامی ۳ فرد و ۹ شرکت را به فهرست تحریم‌های ایران اضافه کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا، افراد تحریم شده اتباع کشورهای ایران، چین و بلاروس هستند و شرکت‌های تحریم‌شده نیز در بلاروس و چین استقرار دارند. که این افراد و شرکت‌ها به بخش تسلیحاتی ایران کمک کرده‌اند. 

 

4- تلفات و خسارت جنگ     

 

معاون دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی

در حملات اخیر، ۶ بلوک خوابگاهی با زیربنای حدود ۵۵ هزار مترمربع به طور کامل از مدار اسکان خارج شده و حدود ۲۰۰۰ ظرفیت خوابگاهی از دست رفته است. هزینه بازسازی کامل این مجموعه حدود 50 میلیون یورو اعتبار نیاز دارد. در این حوادث، ۵ دانشجو و ۲ نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاه به شهادت رسیدند.

 

بیانیه ستاد حقوق بشر در محکومیت حمله نظامی زیردریایی آمریکا به ناوچه دنا

این کشتی هیچ گونه نقش عملیاتی در جبهه‌های جنگ نداشت. این کشتی در محدوده یا نزدیکی مناطق درگیری فعّال حضور نداشت و یکی از بازماندگان این حادثه در روایت خود تأکید کرده است: این منطقه جنگی نبود و ما هیچ هشداری دریافت نکردیم.

ستاد حقوق بشر با استناد به قواعد عرفی بازتاب­یافته در ماده ۸ اساسنامه رم (بند ۲ – جنایات جنگی) و سایر قواعد عرفی بین‌الملل، آمریکا و مقامات نظامی و سیاسی ذی‌ربط را مستقیماً مسئول این جنایت جنگی می‌داند. شورای حقوق بشر و دبیرکل سازمان ملل متحد حمله به ناوچه دنا و به شهادت رساندن ۱۰۴ خدمه آن را به عنوان یک جنایت جنگی به طور رسمی محکوم کنند.

 

قبل و بعد از حمله موشکی به پتروشیمی امیرکبیر در بندر ماهشهر

  

5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ‌ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی     

 

·         فرید زکریا، مجری و نظریه‌پرداز مشهور آمریکایی در شبکه CNN

در عمل نوعی بن‌بست شکل گرفته است؛ ایران تنگه هرمز را بسته و ترامپ با اعلام نوعی محاصره متقابل تلاش کرده است با فشار حداکثری اقتصادی، تهران را به امتیازدهی سریع وادار کند؛ اما این رویکرد تاکنون نتیجه‌ای نداشته و کاخ سفید در حال آزمودن سناریوهای مختلف برای اعمال فشار است، در حالی‌که ایران آماده است بخشی از هزینه‌ها را تا جایی که بین همه بازیگران پخش شود، تحمل کند.

 

·         داگلاس مک‌گرگور، سرهنگ بازنشسته‌ی ارتش آمریکا، تحلیل‌گر نظامی و مشاور سابق در پنتاگون

سوال: چه کسی کنترل تنگه هرمز را در دست دارد؟

پاسخ: ایران

سوال: چه کسی بیرون از خلیج فارس مستقر است؟

پاسخ: قدرت نظامی آمریکا

سوال: ابتکار عمل استراتژیک در دست کیست؟

پاسخ: ایران

تبدیلِ «پروژه آزادی»، عملیاتی که برای هدایت کشتی‌های تجاری از طریق تنگه هرمز طراحی شده بود، به «پروژه‌ی هیچ‌کجا» تکمیل شد.

 

·         تاکر کارلسون مجری مشهور آمریکایی

نتانیاهو و چند چهره بانفوذ حامی لابی اسرائیل عوامل اصلی هل دادن ترامپ به جنگ با ایران بودند.

من شخصاً به ترامپ هشدار دادم که بسیاری از افرادی که او را به سمت جنگ با ایران ترغیب می‌کردند، از جمله نتانیاهو، رابرت مرداک، مارک لوین، بن شاپیرو، و مارک تیسن، یا از او خوششان نمی‌آید یا می‌خواهند ریاست‌جمهوری‌اش را نابود کنند. من مستقیماً به ترامپ گفته بودم که این افراد سیاست‌هایی را پیش می‌بردند که بیش از آنکه با منافع ترامپ یا آمریکا همسو باشد ، با منافع اسراییل همسو بود و ترامپ این موضوع را با گفتن: «بله، می‌دانم» تأیید کرد.

 

·         مکس بلومنتال، روزنامه‌نگار آمریکایی

بیش از یک ماه گذشته و پنتاگون هنوز هیچ عکس، نام یا اطلاعات هویتی‌ای درباره دو خلبان آمریکایی که ظاهراً نزدیک اصفهان نجات داده شده‌اند منتشر نکرده است.  جای تعجب نیست که خیلی‌ها باور دارند عملیات «نجات» در واقع پوششی برای تلاش ناموفق آمریکا جهت سرقت ذخایر اورانیوم ایران بوده است.

 

 ·          گزارش The Atlantic  ۱۰ مه ۲۰۲۶

در گزارشی با عنوان «کیش و مات در ایران» آمده است که شکست کنونی آمریکا در برابر ایران، برخلاف شکست‌های پیشین واشنگتن، ماهیتی برگشت‌ناپذیر دارد. به نوشته این مقاله، ناکامی‌هایی مانند ویتنام، افغانستان یا عراق در نهایت مهار شدند و برتری جهانی آمریکا را به‌طور پایدار از بین نبردند، اما بحران ایران نقطه‌ای است که دیگر بازگشت به وضعیت پیشین در آن ممکن نیست. نویسنده معتقد است آمریکا نه قادر به تحمیل یک پیروزی نهایی است و نه می‌تواند پیامدهای جنگ را کنترل کند، در حالی که ایران موفق شده موقعیت خود را به‌عنوان بازیگری تعیین‌کننده در منطقه و بازار جهانی انرژی تثبیت کند. مقاله تأکید می‌کند که با وجود ۳۷ روز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل و وارد شدن خسارات سنگین به ساختار نظامی ایران، تهران حاضر به پذیرش امتیازدهی یا عقب‌نشینی نشده است. همچنین امید به وادار کردن ایران از طریق محاصره اقتصادی نیز چندان مؤثر ارزیابی نمی‌شود، زیرا حکومت ایران آمادگی تحمل هزینه‌های گسترده داخلی را دارد. در مقابل، هرگونه تشدید دوباره درگیری می‌تواند به حملات ایران علیه زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس و ایجاد بحران طولانی‌مدت در اقتصاد جهانی منجر شود؛ موضوعی که به باور نویسنده، یکی از عوامل اصلی تمایل ترامپ به اعلام آتش‌بس و احتمالاً «اعلام پیروزی و خروج از صحنه» است. در این شرایط مهم‌ترین دستاورد راهبردی ایران، حفظ کنترل عملی بر تنگه هرمز است. تهران می‌تواند از این اهرم برای اعمال فشار بر بازار انرژی، اعطای امتیاز به شرکای خود و تنبیه رقبایش استفاده کند. نویسنده نتیجه می‌گیرد که این توانایی، حتی از یک برنامه هسته‌ای بالقوه نیز اهرم مؤثرتری برای ایران ایجاد کرده و موجب شده کشورهای خلیج فارس و حتی اسرائیل به این جمع‌بندی برسند که آمریکا دیگر قادر به تضمین امنیت منطقه و مهار ایران نیست.

 

·         میدل‌ ایست آی

جنگ علیه ایران یک بحران اساسی اعتماد در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای ایجاد کرده است و باعث شده بسیاری از کشورها نسبت به کارآمدی این پیمان دچار تردید شوند. اقدام نظامی علیه کشوری که عضو این پیمان است، این تصور را تقویت می‌کند که تعهدات امنیتی آن دیگر قابل اتکا نیستند. این وضعیت می‌تواند کشورها را به دنبال گزینه‌های هسته‌ای سوق دهد؛ زیرا وقتی سازوکارهای بین‌المللی نتوانند امنیت را تضمین کنند، انگیزه برای دستیابی به بازدارندگی مستقل افزایش می‌یابد و کل رژیم عدم اشاعه را با خطر فروپاشی مواجه کند.

 

6- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در منطقه

 

·         بر اساس آخرین داده‌های منتشرشده در پایگاه‌های تخصصی انرژی، بازار جهانی نفت همچنان تحت تأثیر مستقیم تحولات ژئوپلیتیک در خاورمیانه و به‌ویژه بحران تنگه هرمز قرار دارد و نوسانات قیمت در سطح بالایی ادامه یافته است. در معاملات امروز، شاخص نفت خام برنت در محدوده حدود 100 تا 102 دلار برای ه ر بشکه در نوسان است و برخی تابلوهای لحظه‌ای قیمت برنت را برای 104 دلار نشان می‌دهند که حاکی از تثبیت قیمت‌ها در سطوح سه‌رقمی است. در همین حال، نفت خام عمان  که یکی از مهم‌ترین شاخص‌های نفتی خاورمیانه و از معدود نفت‌هایی است که خارج از مسیر تنگه هرمز صادر می‌شود – همچنان با افزایش قابل توجهی نسبت به برنت معامله می‌شود. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد قیمت روز نفت عمان در هفته‌های گذشته پس از ثبت رکورد تاریخی 150 دلار برای هر بشکه، اکنون در سطوح پایین‌تر ولی همچنان بالا، و به‌طور متوسط در محدوده چند ده دلار بالاتر از برنت نوسان دارد. این رکورد 150 دلاری که در گزارش‌های تحلیلی منطقه‌ای نیز تأیید شده است، بازتابی از ریسک تجاری و بیمه‌ای بالای نفت خاورمیانه در سایه جنگ و تهدید مسیرهای کشتیرانی است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که سطوح فعلی قیمت‌ها بیش از آن‌که ناشی از رشد تقاضای واقعی باشد، حاصل ترکیبی از ریسک اختلال عرضه، معاملات سفته‌بازانه و انتظار بازار نسبت به نتیجه مذاکرات سیاسی است. از یک سو، جنگ در خاورمیانه و اختلال در صادرات از تنگه هرمز بزرگ‌ترین شوک عرضه نفت در تاریخ اخیر را رقم زده است و تقریباً بخش عمده‌ای از نفت و گاز مایع عبوری از این مسیر متوقف یا محدود شده است؛ عاملی که به‌طور طبیعی قیمت برنت و شاخص‌های منطقه‌ای را در سطوح بالا نگه می‌دارد. از سوی دیگر، انتشار اخبار مربوط به طرح‌های آتش‌بس، میانجی‌گری برخی کشورها و احتمال بازگشایی تدریجی مسیرهای کشتیرانی، در مقاطع مختلف باعث عقب‌نشینی کوتاه‌مدت قیمت‌ها و قفل شدن بازار در یک «دامنه نوسان وسیع» شده است.

 

کارشناسان بازار انرژی بر این باورند که تا زمانی که چشم‌انداز سیاسی در خاورمیانه نامطمئن باقی بماند و ریسک‌های تنگه هرمز به‌طور پایدار کاهش نیابد، روند کلی بازار نفت «پرنوسان با گرایش صعودی» خواهد بود و هر خبر منفی در عرصه امنیتی می‌تواند به سرعت خود را در قیمت‌های برنت و نفت‌های شاخص منطقه‌ای نشان دهد. در عین حال، اگر در ماه‌های آینده بخشی از ظرفیت صادراتی متوقف‌شده به بازار بازگردد و ذخایر تجاری کشورهای مصرف‌کننده بزرگ همچنان در سطوح قابل مدیریت باقی بماند، احتمال شکل‌گیری فاز اصلاحی و تعدیل تدریجی قیمت‌ها نیز دور از انتظار نخواهد بود؛ اما در مجموع، بازار انرژی در سال ۲۰۲۶ همچنان زیر سایه متغیرهای ژئوپلیتیک و تصمیم‌های راهبردی تولیدکنندگان عمده، مسیر غیرقابل اطمینان و پرنوسانی را پیش رو دارد.

 

·         روزنامه واشنگتن پست

تاکتیک ایران برای دورزدن محاصره ترامپ: انتقال کشتی‌به‌کشتی در اقیانوس‌ها است. در حالی که آمریکا ایران را محاصره کرده است، نفت آن همچنان به صورت کشتی به کشتی در اقیانوس‌ها جاری است. کارشناسان می‌گویند انتقال‌های مخفیانه در دریا برای پنهان کردن منشأ نفتی استفاده می‌شود که پیش از اعمال محاصره، بنادر ایران و خلیج عمان را ترک کرده است. شبکه‌ای گسترده از نفتکش‌ها با استفاده از روش‌های پیچیده نظیر خاموش‌کردن سیستم‌های ردیابی و انتقال کشتی‌به‌کشتی در آب‌های دوردست، موفق شده‌اند نظارت‌های دقیق دریایی را دور بزنند. تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های ردیابی نشان می‌دهند که ده‌ها فروند شناور در اقیانوس‌های هند و آرام در حال جابه‌جایی محموله‌های سوخت هستند تا شناسایی مبدأ اصلی بار غیرممکن شود.

 

·         المیادین

جنگ ایران و افزایش قیمت سوخت جت ، دو میلیون صندلی را از ظرفیت خطوط هوایی جهان کم کرد پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، قیمت سوخت جت بیش از دو برابر شده است. داده‌های صنعت هوانوردی نشان می‌دهد حدود ۱۳ هزار پرواز از برنامه‌ها حذف شده و شرکت‌هایی مانند لوفت‌هانزا، ترکیش ایرلاینز و چندین ایرلاین آمریکایی ظرفیت خود را پایین آورده‌اند.

 

·         بلومبرگ

زنگ خطر برای پایین‌ترین سطح ذخایر نفت جهان از سال ۲۰۱۸ - ذخایر جهانی نفت از ۲۹ فوریه تا ۸ مه حدود 8/4 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. اکنون تخمین زده می‌شود که سطح ذخایر جهانی نفت معادل حدود ۱۰۱ روز تقاضای جهانی است و اگر اختلالات عرضه ادامه یابد، ممکن است تا پایان این ماه به حدود ۹۸ روز کاهش یابد.

 

·         سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران

منشأ آلودگی مشاهده‌شده مربوط به  تخلیه آب توازن (Ballast Water) آغشته به مواد نفتی از یک نفتکش بوده است که پیش از این در نزدیکی تنگه هرمز دچار آسیب‌دیدگی شده بود. انتشار این آب توازن آلوده، منجر به بروز آلودگی در مجاورت جزیره خارک شد. هیچگونه نشت نفت از خطوط لوله، تأسیسات پایانه‌های نفتی و یا سکوهای متعلق به شرکت نفت فلات قاره ایران در این منطقه مشاهده یا گزارش نشده است. این سازمان با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای و انجام بازدیدهای میدانی مستمر، وضعیت آلودگی را به‌صورت شبانه‌روزی رصد می‌کند.

 

7- تلاش‌های دیپلماتیک                

 

گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و ترکیه

سید عباس عراقچی و هاکان فیدان به صورت تلفنی در خصوص اهم تحولات منطقه رایزنی کردند. عراقچی در این تماس، همتای ترکیه‌ای را در جریان آخرین تحولات مرتبط با تلاش‌ها و ابتکارات دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران برای خاتمه قطعی جنگ تحمیلی قرار داد.  وی با اشاره به تحرکات ماجراجویانه اخیر آمریکا در خلیج فارس و برخی لفاظی‌های سخیف و موهن مقامات ارشد آمریکایی افزود: تنش‌آفرینی اخیر نیروهای آمریکایی در خلیج فارس و اقدامات متعدد آنان در نقض آتش بس، بر سوء ظن‌ها نسبت به انگیزه و جدیت طرف آمریکایی در مسیر دیپلماسی افزوده است. وی رویکرد مخرب طرف آمریکایی را موجب تضعیف روند دیپلماسی و تعمیق بدگمانی ملت ایران نسبت به نیات طرف آمریکایی دانست و توقف تجاوزات غیرقانونی و رویکردهای زیاده خواهانه و نامعقول طرف مقابل را لازمه پیشبرد روند دیپلماتیک موجود بر شمرد. وزیر امور خارجه ترکیه نیز ضرورت تداوم تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ را یادآور شد و بر حمایت ترکیه از روند دیپلماتیک جاری در این زمینه تاکید کرد.

 

گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و انگلیس

سید عباس عراقچی و ایوِت کوپر، وزیر امور خارجه انگلیس، در گفتگوی تلفنی در خصوص آخرین تحولات منطقه ای تبادل نظر کردند.   

 

گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و قطر

سید عباس عراقچی با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی پیرامون آخرین تحولات منطقه‌ای و روندهای جاری دیپلماتیک به تبادل نظر پرداخت.

 

گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و هلند

سید عباس عراقچی و تام برندسن راجع به موضوعات مربوط به روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقه‌ای و دیپلماتیک جاری تبادل نظر کردند.

 

گفتگوی تلفنی وزرای امور خارجه ایران و مصر

 سید عباس عراقچی و بدر عبدالعاطی طی یک تماس تلفنی درباره آخرین تحولات منطقه ای و موضوعات مرتبط با روندهای جاری دیپلماتیک میان ایران و امریکا با میانجی گری پاکستان گفتگو و رایزنی کردند.

 

رایزنی وزیران خارجه ایران و عربستان

سیدعباس عراقچی و فیصل بن فرحان ظهر روز دوشنبه در خصوص آخرین تحولات مرتبط با روندهای جاری دیپلماتیک میان ایران و امریکا با میانجی‌گری پاکستان به صورت تلفنی گفتگ و و رایزنی کردند.

 

بخش دیپلماسی عمومی

سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه