بیانیه مطبوعاتی - شماره 48

.

نسخه  PDF 

 

در شصت و یکمین روز از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران، بخش دیپلماسی عمومی سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مایل است نکات زیر را به آگاهی رسانه‌ها و افکار عمومی‌برساند :

 

چشم اندازکلی وقایع روزهای اخیر

 

طی روزهای اخیر صحنه بحران وارد مرحله‌ای شده است که می‌توان آن را «آتش‌بس شکننده، بن بست  ادامه‌دار و معادله ناپایدار قدرت» توصیف کرد. در ۴۸ ساعت گذشته، از یک‌سو سطح درگیری‌های مستقیم کاهش یافته و از سوی دیگر، جنگ اقتصادی، روانی و حقوقی با شدتی بیشتر ادامه یافته است؛ وضعیتی که در بخشی از رسانه‌های منطقه‌ای و بین المللی به‌عنوان «بن‌بست راهبردی» توصیف می‌شود.

 

در داخل ایران، مجموعه پیام‌های رئیس‌جمهور، معاون اول و رئیس مجلس در کنار گزارش‌های رسمی از حضور گسترده مردم در راهپیمایی‌ها و مراسم مذهبی در پایتخت و شهرهای مختلف، بر «تاب‌آوری اجتماعی» و تبدیل هزینه‌های انسانی به نیروی منسجم مقاومت ملی تأکید دارد. این چارچوب روایی، بر این واقعیت استوار است که تحقیر و خشونت خارجی نه تسلیم، بلکه مقاومت و بازتعریف کرامت ملی را تقویت می‌کند.

 

در سطح منطقه‌ای، تحولات خلیج فارس نشان می‌دهد که کنترل تنگه هرمز به یک چهارچوب جدید متحول شده است. گزارش‌های متعدد شبکه‌های تحلیلی منطقه‌ای، ادعا می‌کنند که مدیریت تهران بر جریان عبور کشتی‌ها و اعمال رژیم جدید عبور و عوارض، بازار جهانی انرژی را دچار شوک کرده و افزایش حضور قدرت های خارجی تأمین امنیت تنگه را بمراتب دشوارتر کرده است. در همین چارچوب، گزارش‌های مستند از خنثی‌سازی موشک سنگین آمریکایی و یک بمب سنگرشکن و انتقال آنها به مراکز مهندسی معکوس توسط ایران، به گمانه زنی‌ها در زمینه انتقال فناوری‌های حساس به ایران و در نتیجه تضعیف برتری نظامی آمریکا و اسرائیل منجر شده است.

 

در جبهه حقوقی و انسانی، افشاگری‌ها درباره حملات عمدی به زیرساخت‌های حیاتی سلامت از جمله انستیتو پاستور ایران و مجتمع داروسازی توفیق‌دارو و آمار رسمی‌بیش از ۳۴ هزار مجروح غیرنظامی و ده‌ها بیمارستان، آمبولانس و مرکز دارویی آسیب‌دیده، زمینه را برای طرح پرونده‌ای مستند در مراجع بین‌المللی فراهم کرده است. نشست‌های تخصصی نظیر کنفرانس آنلاین «تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران؛ سناریوهای پیش‌رو» و رایزنی‌های وزیر خارجه با رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، در همین راستای مستندسازی نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه قابل ارزیابی است.

 

در سطح اقتصادی جهانی، تحولات دو روز اخیر نشان می‌دهد که جنگ تحمیلی علیه ایران به‌طور مستقیم به یک «شوک انرژی» پایدار برای جهان تبدیل شده است. در آمریکا، متوسط قیمت بنزین معمولی در سطح ۴٫۰–۴٫۱ دلار در هر گالن تثبیت شده و نسبت به اواخر فوریه حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که در نظرسنجی گالوپ نیز بازتاب یافته و ۵۵ درصد از شهروندان آمریکایی وضعیت مالی خود را «رو به وخامت» توصیف کرده‌اند. در اروپا، وزیر دارایی آلمان به‌صراحت از «شوک قیمتی انرژی» ناشی از جنگ سخن گفته و صندوق بین‌المللی پول رشد اقتصادی آلمان را به‌طور محسوسی کاهش داده است. در همین حال، قیمت نفت خام برنت در محدوده ۱۱۰ تا ۱۱۵ دلار و نفت WTI در بازه ۹۷ تا ۱۰۰ دلار نوسان داشته و گزارش جدید بانک جهانی هشدار می‌دهد که در صورت تداوم اختلال در هرمز، میانگین قیمت سبد انرژی در سال ۲۰۲۶ می‌تواند تا ۲۴ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یابد.

 

در عرصه دیپلماسی، سفر وزیر امور خارجه به مسکو و دیدار با رئیس‌جمهور روسیه، همراه با مواضع اخیر ترکیه در حمایت از تمدید آتش‌بس و بازگشت تدریجی به یک تردد کنترل‌شده در تنگه هرمز، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک اجماع جدید منطقه‌ای است. هم‌زمان، مخالفت‌های فزاینده در داخل آمریکا و اروپا با ماهیت غیرقانونی و شکست‌خورده جنگ و بیانیه‌های انتقادی برخی نمایندگان کنگره و تحلیل‌های مطبوعات غربی گواه آن است که مقبولیت و مشروعیت سیاسی این جنگ در میان افکار عمومی غرب نیز به‌شدت فرسوده شده است.

 

بر این اساس در چشم‌انداز کوتاه‌مدت بحران ، خطر حوادث موضعی و تشدید تنش در تنگه هرمز همچنان بالا است؛ از نظر اقتصادی، تداوم وضعیت کنونی به معنای تقویت هرچه بیشتر ناپایداری در معادله انرژی جهان و تشدید نارضایتی‌های اجتماعی است. از منظر سیاسی و حقوقی، هر روز تداوم این جنگ، به بهای افزایش هزینه‌های انسانی برای مردم منطقه و تضعیف بیشتر اعتبار بین‌المللی آمریکا و رژیم صهیونیستی تمام میشود.

 

1- آخرین اظهارات مقامات و مواضع ایران

 

·         محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور:  روزگاری برای زمین‌گیر کردن ملت ایران، از فروش سوخت به هواپیماهای ما دریغ کردند. امروز همان کشورها برای تداوم شریان‌های انرژی خود، پای میز مذاکره با ایران آمده‌اند.این ثمره‌ی ایستادگی است؛ از «تحریم‌ پذیری» به مرحله‌ی «مرجعیت در تأمین نیازهای جهانی» رسیده‌ایم.

·         دکتر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس : من افتخار می‌کنم که یکی از این سی میلیون جانفدا هستم.

از خودگذشتگی ملت سربلند ایران، دشمنان را ناامید و سردرگم کرده است. شما قهرمانان همیشه پیروز تاریخ هستید و پشتِ ایران عزیزمان برای همیشه به شما، فرزندان شجاع و وطن‌دوستش، گرم خواهد بود.

·         سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه : خوشحال هستیم که در عالی‌ترین سطح با روسیه تعامل داریم، در حالی که منطقه در حال گذار از تحولات بزرگ است. رویدادهای اخیر عمق و استحکام شراکت راهبردی ما را برجسته کرده است. در حالی که روابط ما به توسعه خود ادامه می‌دهد، ما قدردان همبستگی موجود هستیم و از حمایت روسیه از دیپلماسی استقبال می‌کنیم.

·         اظهارات سید عباس عراقچی پس از دیدار با پوتین رئیس جمهور روسیه : ملاقات بسیار خوبی با جناب آقای پوتین داشتیم. شاید بیش از یک ساعت و نیم طول کشید. همه موضوعات، هم در روابط دوجانبه و هم در مسائل منطقه‌ای و همچنین در بحث جنگ و تجاوز رژیم آمریکا و رژیم صهیونیستی، به‌طور مفصل مورد بحث و بررسی قرار گرفت. همچنین همکاری‌های بین دو کشور مورد توجه قرار گرفت و ایده‌های بسیار خوبی مطرح شد. اکنون زمینه‌های بسیار خوبی برای همکاری وجود دارد. آقای پوتین نیز فرمودند که نه فقط روسیه، بلکه اکنون همه دنیا به‌خاطر ایستادگی‌شان در مقابل آمریکا و به‌خاطر پیروزی در این جنگ نابرابر و ناعادلانه در حال تحسین مردم ایران هستند. ما از حمایت دوستان روس خود در طول این جنگ تشکر می‌کنیم و اراده جمهوری اسلامی ایران را برای ادامه روابط راهبردی و شراکت راهبردی با روسیه در شرایط جدید اعلام می‌کنیم.

·         اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات مقامات قضائی آمریکا: صدور دستور توقیف و مصادره کشتی‌های حامل نفت ایران چیزی نیست جز قانونی کردن رسمی دزدی دریایی و غارت مسلحانه در آب‌های بین‌المللی. این یعنی بازگشت به عصر سیطره دزدان دریایی بر دریاها! با این تفاوت که حالا آن‌ها با حکم دولتی فعالیت می‌کنند، زیر پرچم رسمی حرکت می‌کنند و غارت خود را «اجرای قانون» می‌نامند.  

آمریکا باید در قبال این رفتار بی‌شرمانه و قانون‌شکنی آشکار کاملاً پاسخگو شود؛ رفتاری که ضربه‌ای بی‌سابقه به حقوق بین‌الملل و تجارت آزاد محسوب می‌شود و مبانی اساسی امنیت دریایی را تهدید می‌کند.

·         اسماعیل بقائی در واکنش به سخنان رئیس کمیسیون اروپایی: تحریم‌های غیرانسانی اتحادیه اروپا علیه ایران هرگز ربطی به "حقوق بشر" نداشته است؛ این تحریم‌ها از ابتدا برای پایمال کردن حقوق بنیادین ایرانیان طراحی شده‌اند. هیچکس این نمایش زننده را باور نمی‌کند. این ژست‌های نمایشی برای شما ذره‌ای اعتبار در عرصه بین‌المللی خلق نخواهد کرد؛ بلکه فقط رویکرد ریاکارانه و استاندارد دوگانه هیئت حاکمه اروپا را بیشتر نمایان می‌کند و روند سقوط اروپا به ورطه بی‌اهمیتی و بی‌تأثیری را تسریع می‌نماید.

 

2- خسارت های جنگ تحمیلی آمریکایی- صهیونیستی

 

وزیر بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی : «مجروحین غیرنظامی ما بیش از ۳۴ هزار نفر بودند که در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی تحت درمان قرار گرفته‌اند. بیش از ۵۰ بیمارستان و مرکز درمانی دچار آسیب‌های کلی یا جزئی شده‌اند. بیش از ۶۰ آمبولانس در این حملات آسیب دیده‌اند و پایگاه‌های اورژانس متحمل خسارت شده‌اند. در مجموع ۴۰ مرکز دارویی آسیب دیده‌اند که ۱۶ مرکز دچار آسیب‌های جدی شدند که به‌راحتی قابل جبران نیست. »

‌گزارش وبسایت تحلیلی میدل‌ایست‌آی در ۷ آوریل ۲۰۲۶ : یکی از بزرگ‌ترین تراژدی‌های این جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، هدفگیری عمدی مراکز درمانی کشور بوده است. با هدف قرار دادن انستیتو پاستورِ صدساله ایران و مجتمع داروسازی توفیق‌دارو، آمریکا و اسرائیل «دهه‌ها پژوهش و نوآوری جهانی را از میان برده‌اند». حمله به چنین مؤسساتی ظرفیت تولید دارو و واکسن را تضعیف کرده و پیامدهای آن برای سلامت عمومی‌گسترده و بلندمدت خواهد بود. در روزهای اول و دوم آوریل، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل مستقیماً انستیتو پاستور ایران را هدف قرار داد و ساختمان مرکزی و سیزده آزمایشگاه مرجع آن را با خاک یکسان کرد. در همین چارچوب، مجتمع دارویی تحقیق و مهندسی «توفیق‌دارو» نیز در ۳۱ مارس هدف حمله قرار گرفت که به نابودی واحدهای کلیدی تولید و تحقیق دارو و ایجاد اختلال جدی در زنجیره تأمین داروهای حیاتی برای بیماران در ایران و فراتر از آن انجامید.

 

وزیر ورزش از IOC خواست تا ورزش اسرائیل را تعلیق و آسیب به اماکن ورزشی ایران را بررسی کند. وی گفت: «جنایات رژیم صهیونیستی باید محکوم شود تا به جهانیان نشان داده شود که این نهاد بین‌المللی بر اساس منشور المپیک مخالف هرگونه تجاوز به حقوق انسان‌ها و نقض حقوق بشر است. قرار است هیئتی جهت بررسی مستند و ارزیابی خسارات وارده به اماکن ورزشی و حقوق پایمال شده ورزشکاران ایران تشکیل شود. »

 

3- جنبه‌های حقوقی                                

 

 کنفرانس آنلاین "تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران؛ سناریوهای پیش‌ رو" روز 29 آوریل با حضور جمعی از اندیشمندان، تحلیلگران و کارشناسان برجسته برگزار شد. این کنفرانس به بررسی ابعاد تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، سناریوهای پیش‌ رو و پیامدهای منطقه‌ای و بین‌المللی آن پرداخت و بستری برای گفتگوی تخصصی پیرامون تحولات راهبردی روز فراهم ‌آورد. این نشست همچنین به‌صورت زنده و مستقیم از طریق تمامی‌شبکه‌های اجتماعی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در دسترس علاقه‌مندان بود.

 

4- اقدامات تنش آفرین

 

رویترز ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ : وزارت خزانه داری امریکا ۳۵ فرد و نهاد مرتبط با ایران را به‌دلیل کمک به دور زدن تحریم‌های ایران تحریم کرد. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) درباره همکاری با کسانی که برای عبور از تنگه هرمز به ایران پول پرداخت می‌کنند ، هشدار داد. این اقدامات باعث شده تعداد تحریم‌ها علیه ایران از فوریه ۲۰۲۵ به بیش از ۱۰۰۰ مورد برسد. آمریکا همچنین تهدید کرد بانک‌هایی را که با پالایشگاه‌های کوچک چینی (موسوم به «تی‌پات») همکاری می‌کنند ، هدف تحریم قرار خواهد داد.

 

رویترز : 5 نیروی امدادی دیگر در حملات رژیم صهیونیستی به لبنان جان باختند. وزیر بهداشت لبنان جنایت رژیم صهیونیستی در هدف قرار دادن مستقیم نیروهای دفاع شهری لبنان را محکوم کرد. تعداد شهدای کادر درمان و نیروهای امدادی در لبنان از تاریخ ۲ مارس تاکنون به 100 نفر افزایش پیدا کرده است.

 

دونالد ترامپ روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال: «ایرانی‌ها باید سر عقل بیایند‌ و سریع! ایران نمی‌تواند خودش را جمع‌وجور کند. آن‌ها نمی‌دانند چگونه درباره برنامه هسته‌ای به یک توافق برسند. دیگر خبری از آقای مهربان نیست!»

 

5- مبارزه با پروپاگاندا، جنگ روانی ، دروغ‌ پردازی و تلاش برای انحراف افکار عمومی     

 

روزنامه بریتانیایی «تلگراف» در گزارشی با عنوان «تنگه هرمز اکنون سلاحی قدرتمندتر از بمب هسته‌ای برای ایران است» در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ : کنترل ایران بر این گذرگاه راهبردی به ابزاری بسیار کارآمد برای اعمال فشار بر اقتصاد غرب تبدیل شده است. به‌نوشته تلگراف، تسلط تهران بر تنگه هرمز یک ابزار تهاجمیِ فعال به شمار می‌رود که با محدود کردن جریان نفت و گاز، شوک‌های قیمتی شدیدی در بازار جهانی ایجاد کرده و آسیب‌پذیری ساختاری اقتصادهای غربی را آشکار ساخته است؛ به‌گونه‌ای که ایران می‌تواند از طریق مدیریت عرضه و قیمت انرژی، بدون عبور از خطوط قرمز برنامه هسته‌ای، هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد آمریکا و متحدانش تحمیل کند.

 

ادوارد لوس ستون‌نویس ارشد و سردبیر امور آمریکا در روزنامه فایننشال‌تایمز : «عملیات “خشم حماسی” ترامپ به جست‌وجویی حماسی برای یافتن راهی برای خروج تبدیل شده است؛ در حالی‌که هیچ راه خروجِ آشکاری وجود ندارد که دوباره به همان بزرگراه برنگردد».

 

 شبکه انگلیسی‌زبان پرس تی‌وی : از ابتدای درگیری‌های اخیر تاکنون بیش از ۱۵ فروند موشک سنگین آمریکایی که عمل نکرده بودند، کشف و خنثی شده و این مهمات «به واحدهای فنی و تحقیقاتی» جهت انجام مهندسی معکوس منتقل شده‌اند. یک بمب سنگرشکن پیشرفته GBU‑۵۷ نیز با موفقیت خنثی و به مقامات ذی‌ربط تحویل داده شده است؛ بمبی که در صورت انفجار می‌توانست خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های حیاتی وارد کند. وبسایت بریتانیایی آی‌پیپر و چند رسانه غربی دیگر در تحلیلی به نقل از تحلیلگران سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)  هشدار داده‌اند که بازیابی این تسلیحات عمل‌نکرده، از جمله موشک‌های کروز تاماهاوک، پهپادهای ریپر و بمب‌های سنگرشکن GBU‑۵۷، این امکان را در اختیار ایران قرار می‌دهد که با مهندسی معکوس، به فناوری محرمانه سامانه‌های هدایت، پیشرانه و کلاهک‌های نفوذگر آمریکا و اسرائیل دست یابد.

جان کیریاکو، افسر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا): طی دو دهه گذشته دو برآورد ملی اطلاعاتیِ سیا و سایر نهادهای اطلاعاتی آمریکا نشان داده‌اند که ایران برنامه فعال سلاح هسته‌ای نداشته است.  با این حال رژیم اسرائیل سال‌ها است واشنگتن را برای حمله به ایران تحت فشار قرار داده و نهایتاً با تهدیدی بی‌سابقه-  از جمله تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای در صورت خودداری آمریکا از بمباران سایت‌های هسته‌ای ایران-  توانست ترامپ را به آغاز جنگ کنونی سوق دهد. این جنگ بیش و پیش از آن‌که در خدمت منافع راهبردی ایالات متحده باشد، در راستای منافع اسرائیل طراحی شده و نمونه‌ای کم‌سابقه از اتحادی است که به‌جای ثبات، خطر تشدید درگیری‌های جهانی را به همراه دارد. تصوّر فروپاشی سریع نظام سیاسی ایران «توهمی خطرناک» بوده و محاسبه غلط تل‌آویو و کاخ سفید باعث شده است آمریکا وارد جنگی فرسایشی شود که از کنترل طراحان اولیه آن خارج شده است. تداوم جنگ و هزینه‌های انسانی و اقتصادی آن می‌تواند به‌طور جدی آینده سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا را تهدید کند.

 

اسکات ریتر افسر پیشین اطلاعات نیروی دریایی آمریکا و تحلیلگر نظامی : جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به یک شکست استراتژیک برای واشنگتن منجر شده و «اکنون همه کارت‌های راهبردی در دست ایران است» و موازنه قدرت در خاورمیانه به نفع تهران تغییر کرده است. قرار گرفتن در سمت اشتباه معادله قدرت، هزینه‌های سنگینی دارد؛ واقعیتی که آمریکا و متحدان عرب آن در خلیج فارس امروز به‌سختی در حال یادگیری آن هستند «این روزها زمان بسیار بدی برای یک کشور عرب حوزه خلیج فارس بودن است. ایالات متحده و اسرائیل با آغاز حملات ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ علیه ایران، قمار خطرناکی را آغاز کردند و دولت‌های عربِ همسو با واشنگتن نیز تا آنجا که پیش از حمله با آنها مشورت شد، در این قمار شریک بودند؛ اما در عمل، این آنها بودند که باختند و ایران بود که توانست دست برتر را در میدان نبرد و در تنگه‌های حیاتی منطقه به‌دست آورد.

 

6- وضعیت بازار انرژی و اثرات بحران در سطح جهان

 

·         بر اساس داده‌های انجمن خودرویی آمریکا (AAA) و اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در پایان ماه مارس ۲۰۲۶ میانگین قیمت بنزین معمولی در ایالات متحده برای نخستین بار از سال ۲۰۲۲ به آستانه ۴ دلار در هر گالن رسید و در برخی برآوردها حدود ۴٫۰۲–۳٫۹۹ دلار اعلام شد؛ جهشی که در گزار ش‌های خبری مستقیماً با جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و اختلال در بازارهای جهانی نفت مرتبط دانسته شده است. به‌نوشته منابعی مانند GasBuddy و تحلیل‌هایی مبتنی بر آمار AAA، قیمت بنزین از اواخر فوریه (پیش از آغاز حملات) تا کنون، حدود ۱ دلار در هر گالن افزایش یافته و معادل ۳۵ تا ۳۶ درصد رشد را نشان می‌دهد؛ افزایشی که به‌عنوان شدیدترین رشد ماهانه قیمت بنزین در آمریکا از زمان آغاز ثبت این آمار در اوایل دهه ۲۰۰۰ توصیف شده است. داده‌های منتشرشده تا اواسط و اواخر آوریل ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که میانگین ملی در سطحی نزدیک به ۴٫۰–۴٫۱ دلار در هر گالن تثبیت شده و اگرچه اندکی نوسان نزولی روزانه دیده می‌شود (میانگین حدود ۴٫۰۴ دلار در ۱۹ آوریل)، قیمت‌ها در ایالت‌هایی مانند کالیفرنیا، هاوایی و واشنگتن همچنان بسیار بالاتر از متوسط ملی و در حدود ۵٫۹، ۵٫۵ و ۵٫۳ دلار در هر گالن باقی مانده است، که فشار مضاعفی بر بودجه خانوارهای آمریکایی وارد می‌کند.

 

·         در ۲۴ ساعت گذشته، تصویر کلی بازار انرژی همچنان زیر سایه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز شکل گرفته است. داده‌های لحظه‌ای نشان می‌دهد که قیمت نفت خام آمریکا (WTI) در محدوده ۹۷ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه نوسان داشته و در معاملات دیروز حوالی ۹۹ تا ۱۰۰ دلار بسته شده است؛ حرکتی که با نوسان روزانه حدود ۳ تا ۴ درصد همراه بوده و بازتاب‌دهنده حساسیت بازار به اخبار مربوط به تنگه هرمز است. نفت برنت دریای شمال در شبانه‌روز اخیر در بازه‌ای میان حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ دلار معامله شده و بر اساس داده‌های سایت‌های  تخصصی قیمت میانگین امروز آن حدود ۱۱۴ دلار با دامنه روزانه ۱۱۰٫۲۶ تا ۱۱۵٫۴۳ دلار بوده است؛ بازگشت برنت به این سطوح سه‌رقمی و نزدیک اوج‌های ۱۱۵–۱۱۶ دلاری میانه آوریل، نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه و ریسک ژئوپلیتیک در بازارهای اروپا و آسیا را تشدید کرده است. شاخص‌های برخط بازار انرژی حاکی از آن است که فرآورده‌هایی مانند گازوئیل و سوخت‌های میان‌تقطیر در اروپا همچنان در سطحی بالا قیمت‌گذاری می‌شوند و اگرچه در بعضی قراردادها نشانه‌هایی از «اصلاح جزئی» دیده می‌شود، اما در ۲۴ ساعت گذشته هیچ کاهش چشم‌گیری که بتواند فشار هزینه حمل‌ونقل و تولید را کم کند، ثبت نشده است.

در سطح تحلیلی، گزارش تازه بانک جهانی درباره چشم‌انداز بازار کالاها هشدار می‌دهد که در صورت تداوم تنش‌ها در خلیج فارس و محدود ماندن عبور و مرور از تنگه هرمز، متوسط قیمت سبد انرژی در سال ۲۰۲۶ می‌تواند تا حدود ۲۴ درصد بالاتر از سال قبل قرار گیرد و بزرگ‌ترین جهش چهار سال اخیر را رقم بزند؛ این برآورد، فضای معاملاتی روزهای اخیر را هم به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.

رسانه‌ها و مؤسسات تحلیلی منطقه‌ای با اشاره به وابستگی بخش قابل‌توجهی از صادرات نفت و گاز مایع جهان به تنگه هرمز، از «فشار گلوگاهی» این گذرگاه بر بازار انرژی سخن می‌گویند و سناریوهایی را ترسیم می‌کنند که در صورت طولانی‌شدن انسداد یا بازگشایی محدود، امکان جهش دوباره قیمت‌ها به سطوح بالاتر را تقویت می‌کند. در مجموع، بازار انرژی در شبانه‌روز گذشته ترکیبی از قیمت‌های بسیار بالا، نوسان روزانه قابل توجه اما کنترل‌شده و انتظارات تورمی‌شدید را تجربه کرده و فعالان بازار بیش از هر چیز منتظر نشانه‌های ملموس از کاهش تنش در خلیج فارس و پیشرفت واقعی در مذاکرات مربوط به بازگشایی کامل تنگه هرمز هستند.

بر اساس داده‌های تازه مؤسسه نظرسنجی گالوپ که بین ۱ تا ۱۵ آوریل ۲۰۲۶ در آمریکا انجام شده، ۵۵ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند وضعیت مالی‌شان «رو به وخامت » است ؛ رقمی‌که نسبت به ۵۳ درصد در سال ۲۰۲۵ و ۴۷ درصد در ۲۰۲۴ افزایش یافته و بالاترین سطحی است که گالوپ از آغاز این سری نظرسنجی‌ها در سال ۲۰۰۱ ثبت کرده است. این نتایج نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها امروز حتی نسبت به دوره رکود بزرگ ۲۰۰۸ و سال‌های اوج همه‌گیری کووید-۱۹ در ۲۰۲۰ نیز خوش‌بینی کمتری نسبت به آینده مالی خود دارند. گالوپ گزارش می‌دهد که ۳۱ درصد از مردم، «هزینه‌های زندگی» را مهم‌ترین مشکل مالی خود عنوان کرده‌اند و ۱۳ درصد نیز از هزینه‌های انرژی و بنزین نام برده‌اند؛ سهمی‌که بالاترین میزان از سال ۲۰۰۸ تاکنون است و با جهش اخیر قیمت بنزین در پی جنگ علیه ایران تشدید شده است.

 

·         لارس کلینگ‌بایل، وزیر دارایی آلمان در حاشیه نشست‌های بهاری صندوق بین‌المللی پول در واشنگتن : «اگرچه آلمان در جنگ علیه ایران شرکت ندارد، اما این جنگ به‌طور مستقیم به رشد اقتصادی ما آسیب می‌زند و شوک قیمتی انرژی را به کشور تحمیل کرده است . شهروندان آلمانی تأثیر این جنگ را در جایگاه‌های سوخت و قبض‌های انرژی احساس می‌کنند و بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی با افزایش چشمگیر هزینه‌های برق و گاز روبه‌رو شده‌اند، در حالی‌که صندوق بین‌المللی پول نیز همزمان پیش‌بینی رشد اقتصاد آلمان را برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به میزان 3/0 واحد درصد کاهش داده است.  این جنگ برای اروپا پرهزینه و غیرضروری است. این نبرد، جنگ آلمان نیست، اما پیامدهای آن از طریق افزایش قیمت انرژی، اختلال در زنجیره‌های تأمین و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، به‌شدت در اقتصاد آلمان و معیشت مردم احساس می‌شود. »

 

·         تقریباً دو ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و تنش‌های حل‌نشده در خلیج فارس، ثبات قیمت‌گذاری در بازارهای جهانی را برهم زده و بازارها را در وضعیت شکننده‌ای قرار داده است. بر اساس داده‌های پلتفرم‌های بین‌المللی و گزارش‌های تحلیلی، نفت خام برنت در برخی از هفته‌های اخیر در واکنش به انسداد تنگه هرمز و تداوم جنگ، رشدی در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد را فقط در یک بازه هفت‌روزه تجربه کرده و از کانال ۱۰۰ دلار عبور کرده است . همزمان، قیمت شماری از فلزات و مواد خام دیگر نیز رو به افزایش گذاشته است؛ نیکل در برخی روزها و هفته‌ها در حدود ۵ تا ۱۰ درصد بالا رفته و بازارهای کشاورزی از جمله کاکائو و شکر نیز هر یک بین ۴ تا ۸ درصد رشد قیمت را ثبت کرده‌اند. رشدی که تحلیلگران آن را نتیجه مستقیم شوک انرژی و ریسک اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی می‌دانند.

 

7- اعتراض به جنگ و همبستگی با ایران      

 

میدل‌ایست‌آی در یادداشت ۲۱ آوریل ۲۰۲۶ : «ایران تاریخی طولانی در ایستادگی در برابر زورگویان دارد؛ ترامپ اکنون طوفانِ کاشته‌های خود را درو می‌کند». ایران و ملت‌های منطقه تاریخی طولانی در مقاومت در برابر سلطه‌طلبی و قلدری دارند و تجربه تحقیر و اشغال، به‌جای تسلیم، به مقاومت و پایداری منجر شده است. تحقیر، خشونت و تکبر «نه فرمان‌برداری، بلکه مقاومت» تولید می‌کند و نیروی اصلی این ایستادگی، کرامت جمعی ملت‌ها است؛ کرامتی که در نقشه‌ها و ترازنامه‌های نظامی دیده نمی‌شود، قابل اندازه‌گیری عددی نیست و در برابر قلدری جهانی به‌سادگی سر فرود نمی‌آورد. سیاست‌های دونالد ترامپ در خروج از توافق‌ها، تشدید فشارها و توسل به زبان تهدید و تحقیر، به جای شکستن اراده ایران، موج تازه‌ای از مقاومت و احساسات ضد‌هژمونیک در منطقه برانگیخته و به تضعیف جایگاه هژمونیک آمریکا انجامیده است. ترامپ اکنون در حال درو کردن همان طوفانی است که خود بذر آن را در منطقه کاشته است.

 

جان بی. لارسون نماینده دموکرات ایالت کنتیکت در مجلس نمایندگان : اقدام نظامی دولت ترامپ علیه ایران بدون مجوز مشخص کنگره، نقض قانون اساسی و مقررات اختیارات جنگی بوده و «جنگی غیرقانونی» به شمار می‌رود. رئیس‌جمهور موظف است برای هرگونه اقدام نظامی جدی از کنگره مجوز بگیرد، اما ترامپ عملاً قانون اساسی را دور زده و چنان رفتار می‌کند که گویی فراتر از قانون قرار دارد.

 

احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه عرب : سیاست‌های رژیم صهیونیستی «عامل اصلی بی‌ثباتی» بوده و «تهدیدی جدی برای امنیت منطقه» به شمار می‌رود.

 

 8- تلاش‌های دیپلماتیک                

 

پیام سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پس از سفر به روسیه: از حمایت روسیه از مسیر دیپلماسی استقبال می‌کنیم. درشرایطی که منطقه در حال گذار از تحولات عمده و تعیین‌کننده‌ای است، خوشبختانه تعامل ما با روسیه در عالی‌ترین سطح ادامه دارد. تحولات اخیر، عمق و استحکام شراکت راهبردی ما را به‌خوبی نشان داده است. همچنان‌که روابط ما در حال گسترش است، ما قدردان همبستگی موجود هستیم و از حمایت روسیه از مسیر دیپلماسی استقبال می‌کنیم.

 

سید عباس عراقچی پس از دیدار با پوتین رئیس جمهور روسیه: ملاقات بسیار خوبی با جناب آقای پوتین داشتیم. هم در روابط دوجانبه و هم در مسائل منطقه‌ای و همچنین در بحث جنگ و تجاوز رژیم آمریکا و رژیم صهیونیستی، به‌طور مفصل مورد بحث و بررسی قرار گرفت. همچنین همکاری‌های بین دو کشور مورد توجه قرار گرفت و ایده‌های بسیار خوبی مطرح شد. زمینه‌های بسیار خوبی اکنون برای همکاری وجود دارد. آقای پوتین نیز فرمودند که نه فقط روسیه، بلکه اکنون همه دنیا در حال تحسین مردم ایران به‌خاطر ایستادگی‌شان در مقابل آمریکا و به‌خاطر پیروزی در این جنگ نابرابر و ناعادلانه هستند. ما از حمایت دوستان روس خود در طول این جنگ تشکر می‌کنیم و اراده جمهوری اسلامی ایران را برای ادامه روابط راهبردی و شراکت راهبردی با روسیه در شرایط جدید اعلام می‌کنیم.

 

وزیر خارجه ترکیه: در حال حاضر تمدید آتش بس یک موضوع مهم است و برای ما مهم است که طرفین دوباره به جنگ بازنگردند. در همان ابتدای اعلام آتش بس دو هفته‌ای گفتیم که برای رسیدن به تفاهم، بندهای زیاد و مهمی وجود دارد که در ۲ هفته حل شدنی نیستند. ما به دنبال افزایش زمان آتش بس هستیم. فکر می‌کنم که چند روز آینده بسیار مهم است به خصوص این که طرفین مواضع خود را به صراحت اعلام کرده‌اند. نیت طرفین به خصوص درباره رسیدن به آتش بس پایدار و حرکت به سمت بازکردن تنگه هرمز بسیار مهم است.

 

9- تیترهای اول رسانه‌های اصلی ایران

 

مرور تیترهای صفحه اول روزنامه‌های امروز ایران نشان می‌دهد که سه محور اصلی بر فضای رسانه‌ای کشور حاکم است: در حوزه سیاست داخلی، چند روزنامه از «حمایت ۲۶۱ نماینده مجلس از عملکرد دولت» و ضرورت هم‌افزایی قوا برای عبور از شرایط جنگی و تحریم‌ها نوشته‌اند. در حوزه امنیتی و ژئوپلیتیک، تیترهایی درباره «ناتوانی آمریکا در تغییر رفتار ایران»، نمایش قدرت در تنگه هرمز و اثر مدیریت ایران بر بازار جهانی انرژی، بر دست بالای تهران در معادله قدرت منطقه‌ای تأکید می‌کنند. در کنار اینها، روزنامه‌های اقتصادی از «سونامی قیمت در بازار خودرو» و تداوم فشار تورمی‌بر معیشت مردم گزارش می‌دهند، در حالی‌که برخی روزنامه‌های سراسری با انتشار تصاویر پرشمار زائران و تجمعات مذهبی در مشهد و قم، بر پیوند هویت دینی، بسیج اجتماعی و مقاومت ملی در برابر جنگ و فشارهای خارجی انگشت می‌گذارند.

 

 

بخش دیپلماسی عمومی

سفارت جمهوری اسلامی ایران در فرانسه